(untitled) (Journal of Universal Science Research, 2023)
1917-yil fevral burjua-demokratik inqilobining Turkistonga ta’siri masalalari haqida mustaqillikka erishganimizdan so’ng bir guruh olimlar tomonidan o’rganiladi boshladi. Xususan bu davr tarixi yoritilgan R.M Abdullayev, D.A.Alimova, M.Asqarov, G.Sh.Zunnunova, S.S.A’zamxo’jayev[1] va boshqa mualliflar jamoasi, M.Jo’rayev, R.Nurullin, S.Kamolovlarning[2] kitobi, S.A.Toshtemirovaning[3] kitoblarida bu davr yoritilganligini ko’rishingiz mumkin. Chet el tarixchilaridan bu mavzu bo’yicha o’rgangan olimlardan Alexander J. Park[4] 1917–1927 yillar tarixi bilan haqidagi bu asarda mavjud hujjatlardan mazmunli talqinni siqib chiqarishga urinilgan. Bu osha o’n yillikdagi Turkistonga bag’ishlangan yagona asar bo’lib qolmoqda. Bundan tashqari amerikalik tadqiqotchi Adib Xolid[5] ning izlanishlari va kitoblaridan foydalanib tahlil qilindi. Bundan tashqari bu maqolaning maqsadi bolsheviklar burjua-demokratik inqilobini Turkiston ziyolilari va aholisiga ta’sirini tarixshunoslik orqali yoritish, fevral inqilobini Turkistonga ta’sirini mustaqillik davrida obyektiv tarixshunoslik orqali tahlil qilish, 1917-yil fevraldagi Turkiston hududidagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlarni hozirgi davr nuqtai nazari bilan o’rganib chiqish, Bu haqda fikr mulohazalarni chet el olimlari va mustaqillik davri tarixchi olimlari orqali bildirish va ularning tarixshunoslikka oid adabiyotlaridan foydalanib yoritishdan iborat. Bu maqolada yoritilayotgan tarixning davriy chegarasi 1917-1924 yillar Turkiston ASSR(1918-1924) va Xiva xonligi , Buxoro amirligi (1917-1920), BXSR va XXSR (1920-1924) yillarda sodir bo’lgan voqealar nazarda tutilgan. Bu davrning o’rganilish tadqiqotlari esa 1991-yildan hozirgi kungacha bo’lgan davrda o’rganib kelinmoqda va izlanishlar olib borilmoqda