Yuqori voltli elektr uzatish liniya tayanchlari uchun qiya kesimi bo’yicha ko’ndalang armaturasiz oldindan zo’riqtirilgan temirbeton ustunlarni mustahkamligi va yoriqbardoshligini baholashning o’ziga xos xususiyatlari (Journal of Science-Innovative Research in Uzbekistan, 2025)
Kuchlanishi 0,4-10 kV bo’lgan elektr uzatish liniya tayanchlari uchun takomillashtirilgan standart ustunlarga yo’naltirilgan, qiya kesim bo’yicha ko’ndalang armaturasiz oldindan zo’riqtirilgan egiluvchi elementlarning mustahkamligi va yoriq paydo bo’lish momentini baholashning amaliy metodikasi asoslab berilgan. Ko’rib chiqilayotgan ustunlar stendli qolipsiz quyish texnologiyasida ishlab chiqariladi, bu ularni faqat bo’ylama oldindan zo’riqtirilgan sim bilan armaturalashni ko’zda tutadi. Takomillashtirilgan ustunlarning armatura po’latining sarfi standart ustunlarga qaraganda, 2,3 baravar kam. Normal va qiya yoriqlar paydo bo’lmasdan ekspluatatsiya qilish – taklif qilinayotgan ustunlarning xususiyatidir. Me’yoriy hisoblash metodikasida egiluvchi elementlarda yoriq paydo bo’lishini, yoriqlarning ochilishi bo’yicha hisobini amalga oshirish uchun va elementlarning deformatsiyaga moyilligi hisobida ularni hisobga olishni nazarda tutadigan, mustahkamlik va yoriqbardoshlikning hisoblash konsepsiyasini taklif etadi. Me’yorlarda ko’rsatilgan taklif etilayotgan mustahkamlik va yoriqbardoshlikni baholash metodikasi oldindan zo’riqtirilgan qiya kesim bo’yicha ko’ndalang armaturasiz elementlarning, qiya kesim bo’yicha mustahkamligining xafsiz darajasiga va qiya yoriqlar paydo bo’lishiga beton qarshiligining zarur potensialiga ega.