(untitled) (Journal of Science-Innovative Research in Uzbekistan, 2025)
Temirbeton konstruksiyalarni ishlab chiqarish uchun stedli qolipsiz quyish texnologiyasi qollanilayotganda sanoat qurilishi zamonaviy me’yoriy hujjatlar talablariga muvofiq amalga oshirilishi mumkin, bu esa loyihalarni individual ravishda ishlab chiqish va ishlab chiqarishda yuzaga keladigan ehtiyojlarga muvofiq qisqa vaqt ichida qayta jihozlash imkonini beradi. Maqolada stendli qolipsiz quyish texnologiyasida ishlab chiqarilgan yuqori voltli elektr uzatish tarmoqlari uchun temirbeton ustunlarni qo’llash imkoniyati ko’rib chiqilayapti. Maqsad – kuchlanishi 0,4 – 10 kV bo’lgan havo elektr uzatish tarmoq tayanchlari uchun oldindan zo’riqtirilgan unifikatsiyalangan ustun konstruksiyalarini stendli qolipsiz quyish texnologiyasida ularni ishlab chiqarish imkoniyati uchun takomillashtirish. Standartlashtirilgan ekspluatatsiya talablari va texnologik ishlab chiqarish sharoitlariga rioya qilgan holda, taklif etilayotgan ustunning geometrik parametrlari va kesimining konfiguratsiyasini aniqlash masalasi hal qilindi. Taklif qilinayotgan ustunlarning ko’ndalang kesim yuzasi trapetsiya shaklini ifodalaydi, ya’ni yuqori asosining o’lchamlari pastidagidan kam – bu stendli qolipsiz quyish texnologiyasida ishlab chiqarilgan, yangi quyilgan ustunning betonli tanasini shaklini saqlash uchun qilingan. Stendli qolipsiz quyish texnologiyasi oldindan zo’riqtirilgan konstruksiyalarni faqat yuqori mustahkam sim yoki arqon armatura bilan armaturalashni nazarda tutadi. Taklif qilinayotgan ustunlar 5Вр1400 sinfli taranglangan sim armatura bilan armaturalanadi, shuning uchun ularni ekspluatasiya davrida betonninng cho’zilgan qismida yoriqlar paydo bo’lishi nazarda tutilmaydi. Yuqori voltli tarmoq tayanchlari uchun ustunlarni sifat belgilari: xom ashyo sarfi pastligi, universialligi, texnologichniyligi, innovatsionniyligi, shundan iboratki, ularni amalga oshirish konstruirovaniya bilan bo’gliqligi, aniq iste’molchilar tomonidan foydalanish uchun ishlab chiqarish va tajriba mahsulotlarini sinash, ya’ni tijoratlashtirish.