SYNAPSES: INSIGHTS ACROSS THE DISCIPLINES
ISSN: 3060-4737 IF(Impact Factor)10.92 / 2024 It was registered in the Information and Mass Communications Agency under the Administration of the President of the Republic of Uzbekistan on September 2, 2024 with certificate No. 379226. Title: "SYNAPSES: INSIGHTS ACROSS THE DISCIPLINES" Year of publication: 2024 Site link: https://universalpublishings.com/index.php/aijmr Duration: 1 time in 1 month (12 issues in 1 year) Specialization (areas): 1. Exact sciences 2. Natural sciences 3. Philological sciences 4. Pedagogical sciences 5. Social and humanitarian sciences 6. Medical sciences 7. Psychological sciences 8. Economic sciences 9. Technical sciences 10. Art and culture Chief editor: Eshkaraev S. Ch. - Head of the Department of Natural Sciences of Termiz University of Economics and Service, Doctor of Philosophy in Chemistry Responsible secretary: Boboyorov. S. He is a graduate student of the Termiz branch of the Tashkent Medical Academy Prepared for publication: Eshkorayev. S. S. - Master's student of Termiz State University of Engineering and Agro-Technology
Mazkur maqolada ta’lim sohasidagi xalqaro hamkorlik tushunchasi, uning mazmuni, shakllanish omillari, tarkibiy unsurlari, O‘zbekiston ta’lim tizimidagi amaliy ahamiyati va rivojlantirish yo‘llari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda xalqaro hamkorlik milliy ta’lim tizimini modernizatsiya qilish, pedagogik kadrlar salohiyatini oshirish, ta’lim sifatini baholash, xorijiy tajribani milliy sharoitga moslashtirish, akademik mobillikni rivojlantirish va ilmiy integratsiyani kuchaytirish vositasi sifatida yoritiladi.
Xalqaro hamkorlik, ta’lim integratsiyasi, akademik mobillik, xorijiy tajriba, oliy ta’lim, xalqaro reyting, qo‘shma ta’lim dasturlari, pedagogik innovatsiya, ta’lim sifati, O‘zbekiston ta’lim tizimi
Copyright (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
PSIXOLOGIYANING ZAMONAVIY TENDENSIYALARI, GESHTALT PSIXOLOGIYASINING MAZMUN-MOHIYATI VA PSIXOLOGIK SALOMATLIK MEZONLARI
Ushbu maqolada psixologiya fanining zamonaviy rivojlanish yo'nalishlari, geshtalt psixologiyasining nazariy asoslari hamda psixologik salomatlik mezonlari tibbiyot va psixologiya fanlarining birgalikdagi nuqtai nazaridan tahlil qilingan. Neyrofan, sun'iy intellekt, ijobiy psixologiya kabi zamonaviy tendensiyalar, geshtalt tamoyillari va Jahon Sog'liqni Saqlash Tashkilotining psixologik salomatlik ta'riflari ko'rib chiqilgan. Insonni yaxlit tizim sifatida ko'rishning tibbiy va psixologik ahamiyati alohida ta'kidlangan.
psixologiyaning zamonaviy tendensiyalari, geshtalt psixologiyasi, psixologik salomatlik, neyrofan, ijobiy psixologiya, biopsixosotial model, JSST mezonlari
PSIXOSOMATIK KASALLIKLARINING KLASSIGIKASIYASI.PSIXOSOMATIK KASALLIKLARINING RIVOJLANISH TARIXI. PSIXOSOMATIK KASALLIKLARI BILAN KASALLANGAN BEMORLARNING PSIXOLOGIK XIMOYA MEXANIZMLARI
Ushbu maqolada psixosomatik kasalliklarning klassifikatsiyasi, ularning tarixiy rivojlanish bosqichlari hamda bemorlarda kuzatiladigan psixologik himoya mexanizmlari yoritilgan. Shuningdek, psixik omillarning somatik kasalliklar rivojlanishidagi roli va ularni kompleks yondashuv asosida davolash zarurligi ko‘rib chiqilgan.
psixosomatika, stress, himoya mexanizmlari, somatik kasalliklar, psixologik omillar
YUQUMLI KASALLIKLARI BILAN KASALLANGAN BEMORLARNING PSIXOEMOTSIONAL XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada yuqumli kasalliklar bilan og'rigan bemorlarning psixoemotsional holati tibbiyot va psixologiya fanlari kesishmasida o'rganilgan. Kasallik jarayonida yuzaga keladigan qo'rquv, tashvish, depressiya, ijtimoiy izolyatsiya va o'zini past baholash kabi psixologik muammolar tahlil qilingan. Bemorlarning emotsional holati davolash samaradorligiga bevosita ta'sir qilishi isbotlangan. Kompleks yondashuv — tibbiy va psixologik yordam birgalikda ko'rsatilishi — bemorlar hayot sifatini sezilarli darajada yaxshilashi ko'rsatilgan.
yuqumli kasalliklar, psixoemotsional holat, tashvish, depressiya, psixologik yordam, somatopsixik munosabatlar, hayot sifati, ijtimoiy izolyatsiya, davolash samaradorligi, koping strategiyalar
SURUNKALI BUYRAK KASALLIKLARI MAVJUD BOLALARNING KLINIK-LABORATOR XUSUSIYATLARI
Mazkur ilmiy maqola surunkali buyrak kasalliklari (SBK) mavjud bo‘lgan bolalarda uchraydigan klinik va laborator xususiyatlarni kompleks o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda SBK ning patogenezi, uning bolalar organizmiga tizimli ta’siri hamda kasallikning erta bosqichlarda aniqlanishidagi diagnostik mezonlar ilmiy asosda tahlil qilindi. Surunkali buyrak kasalligi bolalar orasida nisbatan kam uchrasa-da, uning kechishi og‘ir bo‘lib, vaqtida aniqlanmasa terminal buyrak yetishmovchiligiga olib kelishi mumkin. Kasallikning rivojlanishida glomerulyar filtratsiya tezligining (GFR) pasayishi, elektrolitlar muvozanatining buzilishi, suyuqlik-retensiya sindromi va metabolik asidoz muhim rol o‘ynaydi. Klinik jihatdan SBK bilan og‘rigan bolalarda umumiy holsizlik, o‘sishdan orqada qolish, arterial gipertenziya, shishlar, anoreksiya va nevrologik belgilar kuzatiladi. Laborator tekshiruvlarda esa kreatinin va mochevina darajasining oshishi, anemiya, proteinuriya, giperkaliemiya va metabolik asidoz aniqlanadi. Zamonaviy ma’lumotlarga ko‘ra, SBK bolalarda yurak-qon tomir tizimi asoratlari, suyak mineralizatsiyasi buzilishlari va immun tizim susayishi bilan kechadi. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, bolalar orasida buyrak kasalliklari ulushi ortib borayotgan bo‘lib, bu erta diagnostika va profilaktik choralarni kuchaytirishni talab etadi. Mazkur maqolada SBK bilan og‘rigan bolalarda klinik-laborator o‘zgarishlar tizimli tahlil qilinib, kasallikni erta aniqlash, monitoring qilish va davolash strategiyalarini takomillashtirishga oid ilmiy xulosalar berilgan.
surunkali buyrak kasalligi, bolalar nefrologiyasi, GFR, kreatinin, proteinuriya, anemiya, arterial gipertenziya, elektrolitlar buzilishi, metabolik asidoz, buyrak yetishmovchiligi
YANGI AVLOD YUQORI MUSTAHKAM PO‘LATLARI (AHSS): METALLURGIK ASOSLAR, TEXNOLOGIK JARAYONLAR VA AVTOMOBILSOZLIKDAGI STRATEGIK ISTIQBOLLAR
Mazkur tadqiqot ishi zamonaviy metallurgiyaning eng murakkab va istiqbolli yo‘nalishi – Advanced High Strength Steels (AHSS) po‘latlarini har tomonlama tahlil qilishga bag‘ishlangan. Maqolada AHSS po‘latlarining uchta avlodi, ularning mikrotuzilishi, faza o‘zgarishlari va mexanik xususiyatlari o‘rtasidagi bog‘liqlik yoritilgan. Shuningdek, ushbu materiallarning avtomobil xavfsizligini ta’minlash, konstruksiya vaznini optimallashtirish va ekologik barqarorlikka qo‘shayotgan hissasi texnik nuqtai nazardan asoslab berilgan.
AHSS, faza o‘zgarishi, martensit, ferrit, austenit, TRIP effekti, TWIP, Q&P texnologiyasi, avtomobil xavfsizligi, ekologik yuklama, energiya yutilishi.
MATEMATIKA BIZGA NIMA UCHUN KERAK? RAQAMLAR ORTIDAGI HAQIQAT
Ushbu maqolada matematikaning insoniyat rivoji va har bir shaxsning kundalik hayotidagi beqiyos o‘rni tadqiq etiladi. Muallif matematikani shunchaki quruq formulalar va murakkab hisob-kitoblar to‘plami emas, balki aqlni charxlovchi va muammolarni to‘g‘ri hal qilishga o‘rgatuvchi asosiy yo‘l deb biladi. Maqola davomida fanning insonning aql-idrokini o‘stirish hamda uzoqni o‘ylab to‘g‘ri yo‘l tanlashiga yordam berish va atrofimizdagi olamni chuqurroq anglashdagi ahamiyati hayotiy misollar bilan dalillanadi.
Matematika, mantiqiy fikrlash, intellektual salohiyat, tizimli yondashuv, strategik qarorlar, insoniyat taraqqiyoti, hayotiy zaruriyat, zamonaviy texnologiyalar, tafakkur madaniyati, raqamlar tartibi.
BOSHLANG’ICH SINF O’QUVCHILARINING KREATIVLIK QOBILIYATINI RIVOJLANTIRISH MAZMUN VA TUZILMASI.
ushbu maqolada boshlang’ich sinf o’quvchilaridagi kreativ qobiliyatlarni rivojlantirish maqsadida foydalanish lozim o’qituvchi vazifalari haqidagi kerakli ma’lumotlar va manbalar keltirib o’tilgan. Maqolada berilgan ma’lumotlar asosida o’qituvchilar va ota-onalar o’zilari uchun kerakli tavsiyalarni olishlari mumkin.
ta’lim, metodika, tafakkur, kreativlik, belgi, mashq, fikrlash, ijodkorlik, fikrlash,erkinlik.
HARBIY XIZMATCHILARDA STRESSGA CHIDAMLILIK VA JISMONIY TAYYORGARLIK O’RTASIDAGI BOG’LIQLIK
Mazkur maqolada harbiy xizmatchilarda stressga chidamlilik va jismoniy tayyorgarlik o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik masalasi ilmiy-nazariy va empirik jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot jarayonida harbiy xizmatchilarning jismoniy tayyorgarlik darajasi, kuch, chidamlilik, tezkorlik hamda psixologik ko‘rsatkichlari hamda stressga chidamlilik darajasi maxsus testlar va so‘rovnomalar orqali baholandi.
harbiy xizmatchilar, stressga chidamlilik, jismoniy tayyorgarlik, psixologik barqarorlik, chidamlilik, kuch, tezkorlik, psixofiziologiya, empirik tadqiqot, korrelyatsiya
RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA IQTISODIY BARQARORLIKNI TA'MINLASH MUAMMOLARI
Ushbu maqolada raqamli transformatsiya jarayonida eksport faoliyatining iqtisodiy barqarorligini ta’minlash bilan bog‘liq dolzarb muammolar tahlil qilingan. Jahon iqtisodiyotining globallashuvi, xalqaro savdoning raqamlashtirilishi hamda elektron tijorat platformalarining kengayishi eksport faoliyatini boshqarishda yangi imkoniyatlar yaratish bilan birga, qator iqtisodiy, texnologik va institutsional muammolarni ham yuzaga keltirmoqda.
raqamli transformatsiya, eksport, iqtisodiy barqarorlik, elektron savdo, xalqaro bozor, innovatsiyalar, blokcheyn, sun’iy intellekt.
VITAMIN D - THE ICEBERG THE HIDDEN EPIDEMIC OF VITAMIN D DEFICIENCY
Vitamin D deficiency is common in India, yet it often goes unnoticed and untreated. A lot of research is currently focused on this issue because of its link to various health problems.
EKOLOGIK MUAMMOLARNI HAL QILISHDA KIMYONING O‘RNI
Ushbu ilmiy maqolada ekologik muammolarni hal qilishda kimyo fanining tutgan o‘rni va ahamiyati tahlil qilingan. Atrof-muhit ifloslanishining asosiy manbalari, ularning kimyoviy tabiati hamda ularni kamaytirish va bartaraf etish usullari ko‘rib chiqilgan. Yashil kimyo, sorbent materiallar, katalitik jarayonlar va chiqindilarni qayta ishlash texnologiyalarining ekologik muammolarni hal etishdagi roli yoritilgan. Tadqiqot natijalari kimyo fanining ekologik barqarorlikni ta’minlashdagi muhim vosita ekanligini ko‘rsatadi.
ekologiya, kimyo, ifloslanish, yashil kimyo, sorbent, katalizator, chiqindi, CO₂, atrof-muhit.
PLASTIK CHIQINDILARNI BIODEGRADATSIYA QILISHDA MIKROORGANIZMLAR VA KIMYOVIY KATALIZATORLAR ROLI
Ushbu ilmiy maqolada plastik chiqindilarni biodegradatsiya qilish jarayonida mikroorganizmlar va kimyoviy katalizatorlarning roli o‘rganilgan. Plastik materiallarning atrof-muhitda uzoq vaqt parchalanmasligi ekologik muammolarni kuchaytiradi. Tadqiqotda bakteriyalar, zamburug‘lar va fermentlar yordamida plastiklarning biologik parchalanish mexanizmlari hamda katalizatorlar orqali parchalanish jarayonini tezlashtirish imkoniyatlari tahlil qilindi. Olingan natijalar biodegradatsiya jarayonlarini optimallashtirish ekologik xavfsizlikni ta’minlashda muhim ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi.
plastik chiqindi, biodegradatsiya, mikroorganizmlar, katalizator, polimerlar, ekologiya, fermentlar, parchalanish.
CU(II)–AMMIAK KOMPLEKSINING OPTIK ZICHLIGINI ANIQLASH VA TAHLILI
Ushbu ilmiy maqolada Cu(II) ionining ammiak bilan hosil qilgan kompleks birikmasining optik zichligini aniqlash va tahlil qilish masalalari o‘rganilgan. Tadqiqot davomida spektrofotometrik analiz usuli qo‘llanilib, kompleksning maksimal yutilish to‘lqin uzunligi aniqlangan hamda optik zichlikning konsentratsiyaga bog‘liqligi tekshirilgan. Buger–Lambert–Ber qonuni asosida eritmaning optik xossalari baholangan va olingan natijalarning aniqligi tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari Cu(II) ionini aniqlashda kompleks hosil qilish reaksiyalarining yuqori sezgir va samarali usul ekanligini ko‘rsatadi.
Cu(II) ioni, ammiak, kompleks birikma, optik zichlik, spektrofotometriya, Buger–Lambert–Ber qonuni, absorbsiya, to‘lqin uzunligi, analitik kimyo.
TASTÍYÍQLAW HÁM BIYKARLAW TÚSINIKLERINIŃ SÓZ-GÁPLERDE BILDIRILIWI
Bul maqalada tastıyıqlaw hám biykarlaw túsinikleriniń sóz-gáplerde bildiriliwi haqqında sóz etiledi. Sóz-gápler struktura-semantikalıq hám kommunikativlik funkciyası boyınsha birneshe mánilik túrlerge bólinedi. Bul jumısımızda maqullawshı hám biykarlawshı sóz-gáplerdiń tilde ańlatılıw formaları ilimiy tiykarda analiz etilgen. Keltirilgen teoriyalıq maǵlıwmatlar kórkem shıǵarmalardan alınǵan mısalllar menen dálillengen.
: sóz-gápler, maqullawshı sóz-gápler, biykarlawshı sóz-gápler, sintaksislik birlikler, modal sóz, tańlaq.
OLIY TA’LIM MUASSASALARI UCHUN AXBOROT XAVFSIZLIGI MONITORINGI DASTURIY TIZIMINI ISHLAB CHIQISH
Mazkur maqolada oliy ta’lim muassasalarida axborot xavfsizligini ta’minlash va samarali nazorat qilishga qaratilgan monitoring dasturiy tizimini ishlab chiqish masalalari yoritilgan. Tadqiqot jarayonida zamonaviy kiberxavfsizlik tahdidlari, jumladan ruxsatsiz kirish, zararli dasturiy ta’sirlar, ma’lumotlar sizib chiqishi va ichki xavf omillari tahlil qilindi
axborot xavfsizligi, monitoring tizimi, oliy ta’lim, kiberxavfsizlik, SIEM, anomaliya aniqlash, tarmoq xavfsizligi, real vaqt tahlili, dasturiy ta’minot, ma’lumotlar tahlili.
HOZIRGI ZAMON TALABALARIGA XITOY TILINI O‘QITISHNING ZAMONAVIY YONDASHUVLARI VA INNOVATSION TENDENSIYALARI
Mazkur maqolada yangi avlod talabalariga xitoy tilini o‘qitishda qo‘llanilayotgan zamonaviy pedagogik yondashuvlar va innovatsion tendensiyalarni tahlil qilinadi. Xususan, kommunikativ metod, raqamli texnologiyalar, interaktiv ta’lim usullari hamda xalqaro baholash tizimlari (HSK/HSKK) asosida o‘qitishning samaradorligi yoritiladi. Tadqiqot natijalari xitoy tilini o‘rgatishda zamonaviy yondashuvlarning muhim ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi.
xitoy tili, zamonaviy pedagogika, innovatsion ta’lim, kommunikativ yondashuv, raqamli texnologiyalar, HSK (Hanyu ShuiPing Kaoshi汉语水平考试), interaktiv metodlar
G‘O‘ZANING GOMMOZ KASALLIGI VA UNGA QARSHI ZAMONAVIY KIMYOVIY URUG‘ DORILARINING SAMARADORLIGINI OSHIRISH.
Mazkur maqolada g‘o‘zaning eng xavfli kasalliklaridan biri — gommoz kasalligi, uning tarqalish sabablari, zarar darajasi hamda zamonaviy kimyoviy urug‘ dorilarining samaradorligini oshirish yo‘llari yoritilgan. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, urug‘larni kimyoviy dorilash kasallikni kamaytirishda eng muhim agrotexnik tadbirlardan biri hisoblanadi.
g‘o‘za, gommoz, bakterioz, urug‘ dorilash, kimyoviy himoya, samaradorlik.
HARBIY XIZMATCHILAR VA HARBIY JAMOANI O’RGANISHGA DOIR PSIXOLOGIK YONDASHUVLARNING METODOLOGIK IMKONIYATARI
Ushbu maqolada harbiy xizmatchilar va harbiy jamoani o‘rganishga doir psixologik yondashuvlarning metodologik imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda harbiy muhitning o‘ziga xos psixologik xususiyatlari, jamoaviy munosabatlar, stress omillari hamda liderlikning psixologik jihatlari yoritiladi. Shuningdek, zamonaviy psixologik metodlar — kuzatish, eksperiment, so‘rovnoma va psixodiagnostik vositalarning qo‘llanilish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Maqolada ushbu yondashuvlarning harbiy jamoaning samaradorligini oshirish, ijtimoiy-psixologik muhitni yaxshilash va shaxsiy rivojlanishga ta’siri ilmiy asosda ochib beriladi
harbiy psixologiya, harbiy jamoa, psixologik yondashuvlar, metodologiya, psixodiagnostika, liderlik, stress, ijtimoiy-psixologik muhit
CHO‘L EKOTIZIMLARIDA BIOLOGIK XILMA-XILLIKNI SAQLASH VA O‘RGANISH (KATTAQUM MASSIVI MISOLIDA)
Cho‘l ekotizimlarida biologik xilma-xillikni saqlash bugungi kunda ekologiya, atrof-muhit muhofazasi va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish yo‘nalishlarining eng dolzarb masalalaridan biridir. Arid va yarim arid hududlarda ekotizim barqarorligi suv tanqisligi, yuqori harorat, shamol eroziyasi, tuproq degradatsiyasi, o‘simlik qoplamining siyrakligi va antropogen bosim bilan bevosita bog‘liq bo‘ladi. O‘zbekistonning Milliy atrof-muhit holati hisobotida mamlakat hududining katta qismi arid zonaga mansubligi, cho‘llanish, yer degradatsiyasi, yaylovlardan ortiqcha foydalanish va suv resurslaridan bosimli foydalanish muhim ekologik muammolar qatorida ko‘rsatilgan [1; 2]. Shu nuqtayi nazardan Surxondaryo viloyatidagi Kattaqum massivi kabi qumli landshaftlarni biologik xilma-xillik jihatidan o‘rganish nafaqat ilmiy, balki amaliy ekologik boshqaruv uchun ham muhimdir.
“DISCOURSE STRATEGIES OF EXPRESSING AFFECTION IN ENGLISH AND UZBEK: A GENDER-BASED ANALYSIS”
This article examines the discourse strategies used to express affection in English and Uzbek, with a particular focus on gender-based differences in communication. While previous studies have primarily explored lexical and pragmatic aspects of affectionate language, this research shifts the focus to discourse-level analysis, emphasizing how affection is constructed and conveyed in real communicative contexts. The study is grounded in the theoretical framework of Sociolinguistics and draws on the ideas of Deborah Tannen regarding gendered communication styles. A qualitative comparative method is employed, analyzing dialogue samples from everyday interactions in both languages. The findings indicate that English speakers tend to express affection more directly and verbally, whereas Uzbek speakers often rely on indirect strategies, such as care-based expressions and context-dependent cues. Gender differences are also evident: female speakers in both linguistic cultures demonstrate higher emotional expressiveness, while male speakers tend to use more restrained or implicit forms of affection, often embedding them in humor or supportive actions.
Affection, discourse strategies, gender differences, Sociolinguistics, English language, Uzbek language, emotional expression, communication styles
DAMLAMA VA QAYNATMALAR. EMULSIYALAR. DORIVOR YIG’MALAR. TINDIRMALAR
Ushbu maqolada farmakologiyada keng qo‘llaniladigan galen preparatlari — damlamalar, qaynatmalar, emulsiyalar, dorivor yig‘malar va tindirmalarning farmatsevtik hamda klinik ahamiyati yoritilgan. Tadqiqot davomida klassik farmakologiya, farmakognoziya va farmatsevtik texnologiyaga oid ishonchli ilmiy manbalar hamda darsliklar tahlil qilindi. Maqolada ushbu dori shakllarining tayyorlanish texnologiyasi, farmakokinetik va farmakodinamik xususiyatlari, organizmga ta’sir mexanizmlari hamda amaliy tibbiyotdagi qo‘llanilishi ilmiy asosda bayon etilgan. Shuningdek, ularning afzalliklari, biologik o‘zlashtirilishi va nojo‘ya ta’sirlari qiyosiy tahlil qilindi. Olingan natijalar fitopreparatlarning zamonaviy farmakoterapiyadagi o‘rni tobora ortib borayotganligini ko‘rsatadi. Tadqiqot natijalari farmakologiya va klinik farmatsiya yo‘nalishida tahsil olayotgan talabalar hamda ilmiy izlanuvchilar uchun muhim ilmiy manba bo‘lib xizmat qiladi
damlama, qaynatma, emulsiya, dorivor yig‘ma, tindirma, fitopreparatlar, farmakologiya, farmakokinetika, farmakodinamika.
СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ КЛАССИФИКАЦИИ ТОВАРОВ ДЛЯ ТАМОЖЕННЫХ ЦЕЛЕЙ КАК ФАКТОР СНИЖЕНИЯ ТРАНЗАКЦИОННЫХ ИЗДЕРЖЕК И ПОВЫШЕНИЯ ЭФФЕКТИВНОСТИ ВНЕШНЕЭКОНОМИЧЕСКОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ
: В статье на основе теоретических положений, содержащихся в дипломной работе по теме влияния классификации товаров на внешнеэкономическую деятельность, и актуальных открытых данных рассматривается, каким образом корректная классификация по ТН ВЭД снижает транзакционные издержки, ускоряет таможенное оформление и повышает предсказуемость условий внешней торговли в Республике Узбекистан. Особое внимание уделяется институциональным механизмам повышения точности классификационных решений: применению Основных правил интерпретации, использованию предварительных решений, лабораторной экспертизе, цифровизации таможенных процедур и внедрению современных информационных систем. Обоснован вывод о том, что совершенствование классификации должно рассматриваться не как узкотехническая функция, а как самостоятельный инструмент повышения конкурентоспособности участников внешнеэкономической деятельности и устойчивости национальной торговой политики.
классификация товаров, таможенные цели, ТН ВЭД, Гармонизированная система, предварительное решение, транзакционные издержки, таможенное администрирование, цифровизация таможни, внешнеэкономическая деятельность, Узбекистан
ABU HOMID G’AZZOLIYNING "MUKOSHOFATUL QULIB” ASARNING MAZMUNI-MOHIYATI
Mazkur maqolada Abu Homid G‘azzoliyning “Mukoshafatul qulub” asarining mazmuni, unda ilgari surilgan asosiy g‘oyalar va inson qalbini poklash masalalari yoritilgan. Shuningdek, qalb kasalliklari va ularni bartaraf etish yo‘llari ilmiy-tahliliy jihatdan bayon etilgan.
Qalb, tasavvuf, axloq, poklanish, nafs, zikr, tavba, ixlos, ma’naviyat
ISLOM DINIDA INSON HUQUQ VA ERKINLIKLARINI TA’MINLASHNING ASOSIY TAMOYILLARI.
Ushbu maqolada Islom dinida inson huquq va erkinliklarini taminlashning asosiy tamoyillari, ularning manbalari hamda amaliy jihatlari organiladi. Quron va Hadislarning inson shani, qadr-qimmati, tengligi, adolat, erkin tanlov, mulk dahlsizligi, din va etiqod erkinligi kabi fundamental huquqlarni taminlashga doir korsatmalari tahlil qilinadi. Shuningdek, Islom huquqi – fiqhda shaxsiy, ijtimoiy, iqtisodiy va siyosiy huquqlarni tartibga soluvchi meyorlar, ularning tarixiy rivoji hamda hozirgi zamon demokratik tamoyillariga uyg`un jihatlari yoritiladi.
“Islom”, “Payg‘ambar”, “Inson”, “Vohid”, “Hadis”, “E’tiqod”, “Fiqh”, “Erkinlik”, “Konistitutsiya”, “Qadr-qimmat”.
QOHIRA DEKLARATSIYASI TARIXI VA MAZMUNI.
Ushbu maqolada Qohira deklaratsiyasining paydo bo‘lish tarixi, asosiy mazmuni hamda xalqaro huquq tizimidagi o‘rni ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Mazkur hujjat islomiy qadriyatlar asosida inson huquqlarini himoya qilishga qaratilgan bo‘lib, xalqaro hamjamiyatda madaniyatlararo muloqotni rivojlantirishda muhim ahamiyat kasb etadi.
“Qohira deklaratsiyasi”, “Inson huquqlari”, “Islomiy tamoyillari”, “Xalqaro huquq”, “Madaniyatlararo dialog”.
Ushbu maqolada Islom huquqshunosligi va ilohiyotining poydevori bo‘lmish asosiy manbalar — Qur’oni Karim, Sunnat, Ijmo va Qiyosda inson huquqlari masalasining konseptual asoslari atroflicha tadqiq etiladi. Maqolaning asosiy maqsadi — Islomda inson huquqlari shunchaki ijtimoiy ehtiyoj emas, balki Yaratuvchi tomonidan insoniyatga ato etilgan muqaddas omonat va ilohiy huquqlar ekanligini ilmiy asoslashdan iborat. Tadqiqot davomida Islom huquqining besh ustuvor maqsadi (Maqosid ash-sharia) — jon, din, aql, nasl va mulk himoyasining huquqiy kafolatlari tahlil qilinadi. Shuningdek, Muhammad payg‘ambar (s.a.v.)ning "Vido xutbasi" insoniyat tarixidagi ilk universal inson huquqlari deklaratsiyasi sifatida baholanib, undagi shaxs daxlsizligi, ayollar huquqlari va ijtimoiy tenglik tamoyillari zamonaviy xalqaro huquq normalari bilan qiyosiy o‘rganiladi. Maqola Islom dinining bag‘rikenglik, adolat va insonparvarlik mohiyatini manbalar asosida ochib berishga xizmat qiladi.
Islom manbalari, Qur’oni Karim, Sunnat, inson huquqlari, shaxs daxlsizligi, adolat, tenglik, Maqosid ash-sharia, Vido xutbasi, islom huquqi (shariat), ijtimoiy himoya, vijdon erkinligi.
ORXIT KASALLIGIDA ZAMONAVIY XIRURGIK DAVOLASH TAMOYILLARI
Orxit moyak to‘qimasining yallig‘lanishi bo‘lib, u ko‘pincha epididimit, siydik-tanosil infeksiyalari, jinsiy yo‘l bilan yuqadigan infeksiyalar, virusli kasalliklar yoki sistem yallig‘lanish jarayonlari fonida rivojlanadi. Kasallikning aksariyat holatlarida birlamchi yondashuv konservativ davo hisoblanadi: antibakterial yoki etiologik terapiya, yallig‘lanishga qarshi vositalar, simptomatik yordam, skrotal qo‘llab-quvvatlash va dinamik kuzatuv. Biroq yiringli asoratlar, moyak abssessi, ishemiya, nekroz, konservativ davoga javob bo‘lmasligi, septik xavf yoki moyak buralishi bilan differensial tashxisda noaniqlik mavjud bo‘lsa, jarrohlik aralashuvi klinik jihatdan asoslanadi. Zamonaviy tamoyilning markazida asossiz radikal operatsiyadan qochish, lekin kechikkan xirurgik qaror oqibatida moyak funksiyasi yo‘qolishiga ham yo‘l qo‘ymaslik turadi. Maqolada organ saqlovchi taktika, abssessni drenajlash, nekrotik to‘qimalarni chegaralangan olib tashlash, og‘ir hollarda orxiektomiya va operatsiyadan keyingi kuzatuv masalalari IMRAD tuzilmasida yoritiladi.
orxit, epididimoorxit, moyak yallig‘lanishi, o‘tkir skrotum, abssess, xirurgik davolash, orxiektomiya, drenajlash, urologiya, reproduktiv salomatlik.
Stroke: Early Recognition and Emergency Management
The early recognition and rapid emergency management of acute stroke are pivotal in minimizing permanent neurological damage and reducing global mortality rates. This paper proposes a comprehensive, integrated framework that bridges advanced medical imaging analysis with intelligent emergency coordination systems. By leveraging explainable artificial intelligence for initial lesion assessment and ontology-based cloud computing for resource routing, the system ensures both diagnostic safety and logistical efficiency. Ultimately, this unified approach aims to accelerate treatment timelines, overcoming the fragmented nature of traditional emergency healthcare networks.
MELANOMA STAGING (TNM SYSTEM) AND PROGNOSTIC FACTORS
The process of figuring out how far a cancer has spread and where it is in the body is known as cancer staging. In addition to offering the most precise prognostic estimate, a comprehensive staging is essential since the tumor's stage affects a number of critical decisions, including therapy selection and follow-up tactics. The American Joint Committee on Cancer (AJCC) published the eighth version of the TNM classification in 2017, which serves as the foundation for the current melanoma staging system. There are five stages (0–IV) in both the clinical and pathological staging. The Breslow thickness, the pathological presence or absence of ulceration in the primary tumor, the number and presence of tumor-involved regional lymph nodes, the presence or absence of in-transit, satellite, and/or microsatellite metastases, and the presence of distant metastases are some of the factors that determine the stage of a melanoma. An appropriate medical workup in accordance with the stage and physical examination should be carried out after a melanoma diagnosis. In order to identify a possible recurrence or a second primary melanoma, ongoing patient monitoring is essential and should last a lifetime. Different follow-up plans have been proposed, but there is currently no widely accepted follow-up strategy program. With the rising usage of innovative current medicines (immunotherapies and targeted therapies), future prospective studies are required to assess various follow-up methods based on the chosen therapy.
Melanoma, cutaneous melanoma, staging system, American Joint Committee on Cancer (AJCC), TNM classification