Journal of Universal Science Research (JUSR)(ISSN: 2181-4570) - This international open-access journal publishes original research and articles in various fields. The main objective is to offer an intellectual platform for international scholars and promote interdisciplinary research in applied sciences. This magazine is comprehensive in all areas. All manuscripts must be prepared in Uzbek, English, Russian, Karakalpak, Tajik, and German languages ​​and must be thoroughly reviewed. The scientific journal "Journal of Universal Science Research (JUSR)" was registered as a limited liability company for the publication of periodicals on 16.01.2023 with number #2060968. It was registered as a mass media by the Information and Mass Communications Agency under the Administration of the President of the Republic of Uzbekistan on 13.02.2023 with number #063228. Publication period: Monthly Publisher: "Research Science and Innovation house" LLC SJIF 2024: 5.073 ResearchBib Impact Factor: 6.4 / 2024
"Research Science and Innovation house" LLC
ФОРМИРОВАНИЕ ЭМОЦИОНАЛЬНО-ЛИЧНОСТНЫХ КОМПЕТЕНЦИЙ УЧАЩИХСЯ НА УРОКАХ ГЕОМЕТРИИ ПОСРЕДСТВОМ ПРАКТИКО-ОРИЕНТИРОВАННЫХ ЗАДАЧ
статье исследуются научно-методические подходы к формированию эмоционально-личностных компетенций учащихся средних школ в процессе обучения геометрии. Автор обосновывает, что традиционное абстрактно-теоретическое изложение геометрического материала часто приводит к когнитивному отчуждению и снижению учебной мотивации. В качестве эффективного дидактического средства преодоления этой проблемы предлагается систематическое использование контекстных (турмуштук) и прикладных задач, связывающих математические законы с реальной жизнедеятельностью человека. В работе раскрыта структура эмоционально-личностной компетенции, описаны критерии отбора жизненных задач и представлена методика их поэтапного внедрения на уроках геометрии во множестве учебных тем. Приведены конкретные примеры задач, направленных на развитие эмпатии, рефлексии, пространственного воображения и ценностного отношения к научному знанию.
Copyright (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ДИДАКТИЧЕСКИХ ИГР КАК СРЕДСТВА ОБУЧЕНИЯ ЯЗЫКУ ПРОГРАММИРОВАНИЯ PYTHON В ШКОЛЬНОМ КУРСЕ ИНФОРМАТИКИ
В статье рассматриваются научно-методические основы и практический потенциал применения дидактических игр при обучении школьников языку программирования Python. Актуальность исследования обусловлена необходимостью преодоления когнитивных барьеров и повышения мотивации учащихся в процессе освоения абстрактных понятий алгоритмизации в условиях модернизации школьного образования. Авторами классифицированы основные типы дидактических игр (настольные, безкомпьютерные, интерактивные и цифровые среды), адаптированные под синтаксические особенности Python. В работе предложены конкретные примеры игровых заданий для изучения базовых конструкций языка (переменных, циклов, ветвлений) и описана методика их интеграции в учебный процесс. Проанализировано влияние игровой геймификации на развитие алгоритмического и логического мышления школьников.
ЗАМОНАВИЙ ТАЪЛИМДА СУНЪИЙ ИНТЕЛЛЕКТ ВА ГЕРМЕНЕВТИК ЁНДАШУВ МУТАНОСИБЛИГИ
Мақолада замонавий таълимда сунъий интеллект технологияларидан фойдаланишнинг илмий-методик имкониятлари, таълим сифатини оширишдаги ўрни, шахсга йўналтирилган ўқитиш, компетенцияларни ривожлантириш, баҳолаш ва рефлексия жараёнларидаги афзалликлари таҳлил қилинади. Шунингдек, сунъий интеллектдан фойдаланишда академик ҳалоллик, маълумотлар хавфсизлиги, педагог ролининг ўзгариши, тил ва маданий контекстни сақлаш каби муаммолар ёритилади. Мақола герменевтик ёндашув асосида нутқий ва лингвистик компетенцияларни ривожлантиришга оид тадқиқотлар ёритилди
TARIXIY QAHRAMONLAR OBRAZINI O`RGANISHDA INNOVATSION YONDASHUVLAR
Ushbu maqolada o’qish darslarida tarixiy qahramonlar obrazini o’rganish jarayoni o’rganib chiqilgan, va bunda dars jarayonida foydalanilgan innovatsion texnologiyalar haqida ma‘lumotlar berilgan
ZAMONAVIY TADQIQOTLARDA SURXONDARYO VILOYATI TARIXINING YORITILISHI
Ushbu maqolada Surxondaryo viloyati tarixining zamonaviy tadqiqotlarda yoritilishi tarixshunoslik nuqtai nazaridan tahlil qilinadi. Surxondaryo O‘zbekistonning janubiy mintaqasi sifatida qadimgi Baqtriya, Toxariston, Kushonlar davlati, Termiz ilmiy-madaniy muhiti, islom sivilizatsiyasi va mustaqillik davri hududiy taraqqiyoti bilan bog‘liq ko‘p qatlamli tarixiy makondir. Maqolada viloyat tarixini o‘rganishga oid ilmiy adabiyotlar, arxiv manbalari, statistik materiallar, arxeologik tadqiqotlar, madaniy meros obyektlari, mahalliy tarixshunoslik maktablari va zamonaviy metodologik yondashuvlar tahlil qilinadi. Surxondaryo tarixining zamonaviy tadqiqotlarda yoritilishi faqat o‘tmish voqealarini bayon qilish bilan cheklanmasligi, balki hududning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishi, chegaradosh mintaqa sifatidagi geosiyosiy o‘rni, tarixiy xotira, madaniy merosni saqlash, turizm salohiyati, ta’lim va ilm-fan rivoji bilan uzviy bog‘liq holda o‘rganilishi zarurligi asoslanadi. Tadqiqotda A. Sagdullayev, Sh. Pidayev, T. Annayev, B. Eshov, A. Xo‘jayev, Sh. Kamoliddin, E. Rtveladze kabi tadqiqotchilarning ilmiy ishlari, Termiz davlat universiteti, O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Tarix instituti, Imom Termiziy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi hamda Surxondaryo viloyat davlat arxivi faoliyati tarixshunoslik manbasi sifatida ko‘rib chiqiladi. Maqolada mavjud ilmiy yutuqlar bilan birga, manbashunoslikdagi bo‘shliqlar, mahalliy xotira materiallarining yetarli jalb etilmagani, zamonaviy raqamli metodlardan foydalanish darajasining pastligi, iqtisodiy va madaniy jarayonlarni kompleks o‘rganish zarurati ham yoritiladi
ALTERNATIV ENERGIYA YORDAMIDA EKO FILTER
Ushbu maqolada oziq-ovqat tayyorlash obyektlari (restoran, shashlikxona, sanoat pechlari) faoliyati natijasida atmosferaga chiqariladigan tutun va mayda chang zarrachalari (PM2.5, PM10) muammosi hamda uni hal etishga qaratilgan “Eco Filter” qurilmasi loyihasi ilmiy nuqtayi nazardan tahlil qilinadi
atmosfera ifloslanishi, elektrostatik filtr, qayta tiklanuvchi energiya, quyosh paneli, shamol generatori, PM2.5, IoT monitoring, ekologik xavfsizlik, aqlli qurilma.
RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA TA’LIM-TARBIYA PARADIGMALARI VA QADRIYATLARNING ZAMONAVIY KLASSIFIKATSIYASI
Mazkur maqolada raqamli transformatsiya sharoitida ta’lim-tarbiya tizimida yuz berayotgan paradigmatik o‘zgarishlar va ularning qadriyatlar tizimiga ta’siri tahlil qilinadi. Axborotkommunikatsiya texnologiyalarining jadal rivojlanishi ta’lim jarayonini modernizatsiya qilish bilan birga, shaxsning ma’naviy-axloqiy kamolotiga ta’sir ko‘rsatuvchi qadriyatlar tizimini ham qayta ko‘rib chiqishni talab etmoqda. Tadqiqotda ta’lim paradigmalari evolyutsiyasi, raqamli muhitda shakllanayotgan yangi pedagogik yondashuvlar hamda qadriyatlarning zamonaviy klassifikatsiyasi ilmiy asosda yoritilgan.
YANGI O‘ZBEKISTONDA SOG‘LOM TURMUSH TARZIDA JISMONIY MADANIYAT VA SPORTNING O‘RNI
Mazkur maqolada Yangi O‘zbekistonda sog‘lom turmush tarzini shakllantirishda jismoniy madaniyat va sportning ahamiyati, yoshlar tarbiyasidagi o‘rni hamda sog‘lom avlodni voyaga yetkazish masalalari yoritilgan
SUN’IY INTELLEKT ASOSIDA AHOLI FAROVONLIGINI MONITORING QILISH VA PROGNOZLASHNING INNOVATSION MODELI (SURXONDARYO VILOYATI MISOLIDA)
Ushbu tezisda Surxondaryo viloyati misolida aholi farovonligini sun’iy intellekt asosida monitoring qilish va prognozlash uchun innovatsion model ishlab chiqishning ilmiy-uslubiy asoslari yoritiladi. Tadqiqotda ko‘p manbali ma’lumotlar integratsiyasi, mashinaviy o‘qitish va vaqt qatorlari tahlili uyg‘unlashtiriladi. Model farovonlik indeksini shakllantirib, hududlar kesimida risklarni erta aniqlashni ta’minlaydi. Yangilik sifatida interpretatsiyalanuvchi prognozlar va amaliy boshqaruv qarorlari uchun indikatorlar taklif etiladi
Ushbu maqolada jadidchilik harakati va uning yirik namoyandalari faoliyati yoritilgan. Jumladan, Mahmudxo‘ja Behbudiy, Abdulla Avloniy, Munavvarqori Abdurashidxonov, Abdurauf Fitrat hamda Cho‘lponlarning milliy uyg‘onish, ta’lim-tarbiya, matbuot va madaniyat rivojiga qo‘shgan hissasi tahlil qilingan. Shuningdek, jadidlarning xalqni ilm-ma’rifatga chorlash, milliy ongni shakllantirish bilan bir qatorda jamiyat taraqqiyotiga xizmat qilgan g‘oyalari haqida fikr yuritilgan. Maqola jadidchilik harakatining tarixiy ahamiyatini ochib berishga qaratilgan
SUN'IY INTELLEKT VA TA'LIMDA ETIK MUAMMOLAR: IMKONIYATLAR, XAVFLAR VA EMPIRIK TADQIQOT NATIJALARI
Ushbu maqolada zamonaviy ta'lim tizimiga sun'iy intellekt (SI) texnologiyalarining kirib kelishi bilan yuzaga keladigan etik muammolar ko'rib chiqiladi. Tadqiqot ikkita asosiy yo'nalishda olib borildi: birinchisi — Termiz iqtisodiyot va servis universiteti talabalarining SI vositalaridan foydalanishga oid onlayn so'rovi (n=120); ikkinchisi — ta'lim platformalarining algoritmik nохolisligi va maxfiylik siyosatiga doir hujjatli tahlil. Natijalar shuni ko'rsatdiki, respondentlarning 67 foizi SI vositalaridan akademik topshiriqlarda foydalanar ekan, ularning 43 foizi bu foydalanishning axloqiy chegaralarini aniq bilmasligini tan oladi. Shuningdek, keng tarqalgan platforma algoritmlari o'zbek tili va madaniy kontekstda sezilarli aniqlik yo'qotishini ko'rsatuvchi qiyosiy tahlil natijalari keltirilgan. Xulosa sifatida ta'lim muassasalari, dasturchilar va siyosat ishlab chiqaruvchilar uchun amaliy tavsiyalar taklif etildi
IQTISODIYOT VA XIZMAT KO'RSATISH SOHASIDA SUN'IY INTELLEKT YECHIMLARI
Ushbu maqolada sun'iy intellekt (SI) texnologiyalarining iqtisodiyot va xizmat ko'rsatish sohalarida qo'llanilishi, ularning samaradorlikka ta'siri hamda kelajak istiqbollari tahlil qilinadi. Machine learning, katta ma'lumotlar tahlili va tabiiy til qayta ishlash kabi zamonaviy SI vositalari moliya, savdo, logistika, sog'liqni saqlash va boshqa sohalarda inqilobiy o'zgarishlarga olib kelmoqda. Maqolada miqdoriy ko'rsatkichlar, jadvallar va dunyo tajribasidan olingan misollar orqali SI yechimlarining iqtisodiy samarasi ko'rsatiladi
KELAJAK SOATLARINING VARIATIV KOMPONENTLARINING DIDAKTIK TA’MINOTINI SUN’IY INTELLEKTDAN FOYDALANIB TAKOMILLASHTIRISHDA KREATIVLIK METODIDAN FOYDALANISH
Mazkur maqolada kelajak soatlarining variativ komponentlari didaktik ta’minotini sun’iy intellekt asosida takomillashtirishda kreativlik metodidan foydalanish masalalari yoritilgan. Tadqiqot davomida kreativ yondashuvning ta’lim jarayonidagi ahamiyati, o‘quv materiallarini innovatsion tarzda ishlab chiqish hamda ularni sun’iy intellekt texnologiyalari bilan uyg‘unlashtirish imkoniyatlari tahlil qilingan. Shuningdek, variativ komponentlarning mazmunini boyitish, ta’lim oluvchilarning mustaqil va ijodiy fikrlash kompetensiyalarini rivojlantirishga xizmat qiluvchi metodik yondashuvlar ko‘rib chiqilgan. Maqolada kreativlik metodidan foydalanish orqali didaktik ta’minot samaradorligini oshirish hamda zamonaviy ta’lim muhitini shakllantirish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar berilgan.
FIZIKANI O‘QITISHDA SUN’IY INTELLEKTDAN FOYDALANISHNING METODLARI VA TURLARI
Hozirgi kunda raqamli texnologiyalar jadal rivojlanib borayotgan bir davrda ta’lim tizimiga ham innovatsion yondashuvlar keng joriy etilmoqda. Ayniqsa, sun’iy intellekt (SI) texnologiyalari o‘quv jarayonini samarali tashkil etish, o‘quvchilarning bilim darajasini oshirish hamda individual yondashuvni ta’minlashda muhim vosita bo‘lib xizmat qilmoqda. Fizika fanini o‘qitishda sun’iy intellektdan foydalanish esa murakkab tushunchalarni osonlashtirish, tajribalarni virtual muhitda ko‘rsatish va o‘quvchilarning mustaqil fikrlashini rivojlantirish imkonini beradi
Mazkur maqolada bank faoliyatidagi axborot riskining nazariy-iqtisodiy mazmuni, tijorat banklari risklari tizimidagi o‘rni hamda O‘zbekiston bank tizimi sharoitida uni baholash va boshqarish masalalari tadqiq etilgan. Tadqiqot davomida axborot riskining kredit, operatsion, bozor va reputatsion risklarga ta’siri tahlil qilingan
OLIY TA’LIMDA DASTURLASH FANINI SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARI ASOSIDA ADAPTIV O‘QITISH METODIKASINI SHAKLLANTIRISH
Ushbu tezisda oliy ta’limda dasturlash fanini o‘qitishda sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanish orqali adaptiv ta’lim metodikasini shakllantirish masalasi yoritilgan. Dasturlash fanini o‘zlashtirishda talabalarning bilim darajasi, mantiqiy fikrlashi, algoritmik tafakkuri va amaliy ko‘nikmalari turlicha bo‘lgani sababli yagona yondashuv har doim ham samarali natija bermaydi. Shu bois sun’iy intellektga asoslangan adaptiv o‘qitish talabaning individual ehtiyojini aniqlash, topshiriqlarni murakkablik darajasi bo‘yicha moslashtirish, xatolarni tahlil qilish va ta’lim jarayonini shaxsiylashtirish imkonini beradi. Tezisda adaptiv o‘qitishning mazmuni, metodik tarkibi, sun’iy intellekt vositalarining pedagogik imkoniyatlari hamda dasturlash fanida qo‘llash yo‘nalishlari tahlil qilinadi.
MUSTAQILLIK DAVRI TARIXINI O‘RGANISHNING NAZARIY-METODOLOGIK ASOSLARI
Ushbu maqolada O‘zbekiston mustaqillik davri tarixini o‘rganishning nazariy-metodologik asoslari tarixshunoslik nuqtai nazaridan tahlil qilinadi. Mustaqillik davri tarixi faqat 1991-yildan keyingi siyosiy voqealar majmui emas, balki milliy davlatchilikning tiklanishi, jamiyatning ijtimoiyiqtisodiy yangilanishi, huquqiy institutlarning shakllanishi, tarixiy xotiraning qayta tiklanishi va milliy o‘zlikni anglash jarayonlari bilan bog‘liq murakkab ilmiy obyekt sifatida qaraladi. Maqolada ushbu davr tarixini o‘rganishda qo‘llaniladigan obyektivlik, tarixiylik, izchillik, tizimlilik, sivilizatsion yondashuv, qiyosiy-tarixiy tahlil, manbashunoslik tahlili, kontent-tahlil, og‘zaki tarix va raqamli tarix metodlarining ilmiy ahamiyati ochib beriladi. O‘zbekiston tarixshunosligida mustaqillik davrini o‘rganishning shakllanish omillari, ilmiy maktablar, me’yoriy-huquqiy asoslar, zamonaviy manbalar bazasi, arxiv va elektron resurslardan foydalanish masalalari yoritiladi. Tadqiqotda O‘zbekistonning eng yangi tarixini o‘rganishga oid rasmiy hujjatlar, o‘zbek tarixchilarining ilmiy qarashlari va zamonaviy metodologik yondashuvlar asosida mustaqillik davri tarixini ilmiy talqin qilishning amaliy ahamiyati ko‘rsatib beriladi.
BUXGALTERIYA HISOBIDA MOLIYAVIY HISOBOTLARNI XALQARO STANDARTLARGA O‘TKAZISHDAGI MUAMMOLAR VA ULARNI BARTARAF ETISH YO‘LLARI
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida moliyaviy hisobotlarni xalqaro standartlarga, ya’ni Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari — MHXSga o‘tkazish jarayonida yuzaga kelayotgan asosiy muammolar tahlil qilinadi. Xususan, milliy buxgalteriya hisobi standartlari va MHXS o‘rtasidagi farqlar, kadrlar malakasining yetarli emasligi, hisob siyosatini qayta shakllantirishdagi qiyinchiliklar, axborot tizimlarining moslashmaganligi, soliq hisobi va moliyaviy hisob o‘rtasidagi tafovutlar hamda oshkor etish talablaridagi kamchiliklar ilmiy jihatdan yoritiladi. Shuningdek, maqolada mazkur muammolarni bartaraf etish bo‘yicha kadrlar salohiyatini oshirish, hisob siyosatini takomillashtirish, buxgalteriya dasturlarini modernizatsiya qilish, ichki nazorat va audit tizimini kuchaytirish hamda davlat tomonidan metodologik qo‘llab-quvvatlash zarurligi asoslab beriladi
TRADITIONS OF THE POPULATION OF THE MOUNTAINOUS VILLAGES OF THE SURKHAN OASIS RELATED TO TREES AND FRUITS
This article attempts to shed light on the views of the population living in the mountainous villages of the Surkhan oasis related to trees and their fruits, bark, roots, and leaves, their use in daily life, as well as various customs and traditions associated with harvesting trees to ensure good yields.
JISMONIY MADANIYAT O‘QITUVCHISINING KASBIY FAOLIYATI VA ZAMONAVIY PEDAGOGIK TALABLAR
Maqolada jismoniy madaniyat o‘qituvchisining kasbiy faoliyati va zamonaviy pedagogik talablari tahlil qilingan. Unda kompetensiyaviy yondashuv, sog‘lom turmush tarzini shakllantirish hamda innovatsion pedagogik kompetensiyalar masalalari yoritilgan
SURXONDARYO VILOYATIDA FXDYO ORGANLARINING TASHKIL ETILISHI VA FAOLIYATI
Mazkur maqolada Surxondaryo viloyatida fuqarolik holatlarini qayd etish organlarining tashkil etilishi, uning huquqiy asosi va azaldan shakllanib kelgan islomiy shariat asosidagi nikoh tizimi va dunyoviy qonunlar asosidagi nikoh tizimi haqida ikkinchi jahon urishi davridagi ijtimoiy-iqtisodiy jarayonlarning nikoh tizimiga ta’siri haqida ma’lumot berilgan
SUN’IY INTELLEKT VA AVTOMATLASHTIRISHNING ZAMONAVIY MENEJMENTGA TA’SIRI
Mazkur maqolada sun’iy intellekt va avtomatlashtirish texnologiyalarining zamonaviy menejment tizimiga ta’siri ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqot davomida sun’iy intellektning strategik boshqaruv, operatsion samaradorlik, inson resurslarini boshqarish, marketing va moliyaviy nazorat jarayonlariga ta’siri o‘rganildi. Shuningdek, algoritmik tarafkashlik, “qora quti” muammosi, ma’lumotlar xavfsizligi kabi etik va institutsional risklar baholandi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, sun’iy intellekt boshqaruv jarayonlarini tezkor, aniq va prognozli shaklga o‘tkazadi. Shu bilan birga, inson omilining ahamiyati kamaymaydi, aksincha strategik fikrlash, kreativlik va liderlik kompetensiyalariga bo‘lgan talab ortadi
SURXON VOHASI XO‘JALIGINING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Mazkur maqolada Surxon vohasi xo‘jaligining o‘ziga xos xususiyatlari, hududning tabiiy-iqlim sharoiti hamda iqtisodiy salohiyati yoritilgan. Shuningdek, vohada qishloq xo‘jaligi, chorvachilik, bog‘dorchilikning rivojlanish omillari tahlil qilinadi. Hudud xo‘jaligining tarixiy shakllanishi va bugungi kundagi ahamiyati haqida qisqacha ma’lumot beriladi
ZAMONAVIY TA'LIMDA SUN'IY INTELLEKTNI QO'LLASHNING ISTIQBOLLARI VA MUAMMOLARI
Mazkur ilmiy maqolada zamonaviy ta'lim tizimida sun'iy intellekt (SI) texnologiyalarini joriy etishning nazariy va amaliy jihatlari, ushbu jarayonning istiqbolli yo'nalishlari hamda yuzaga kelishi mumkin bo'lgan muammolar atroflicha tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida SI vositalarining o'quv jarayonini individuallashtirish, o'qituvchilarning ish yuklamasini kamaytirish va ta'lim sifatini oshirishdagi o'rni qiyosiy o'rganildi. Shuningdek, maqolada neyron tarmoqlari va mashinali o'qitish algoritmlarining pedagogik skaffolding (ko'mak) berishdagi imkoniyatlari, adaptiv ta'lim platformalarining ishlash mexanizmlari yoritilgan. Tadqiqotning dolzarbligi "Raqamli O'zbekiston – 2030" strategiyasi doirasida ta'limni raqamlashtirish vazifalari bilan belgilanadi. Maqolada SI tizimlarini qo'llashda axloqiy me'yorlar, ma'lumotlar maxfiyligi va o'quvchilarning tanqidiy fikrlash qobiliyatiga salbiy ta'siri kabi xavf-xatarlar ilmiy asoslangan holda muhokama qilinadi. Xulosa qismida ta'lim tizimini transformatsiya qilish bo'yicha strategik tavsiyalar ishlab chiqilgan
ELEKTR ENERGIYA YO‘QOTISHLARINI TURKUMLASH
Ushbu maqolada elektr energiya yo‘qotishlarining asosiy turkumlanishi, ularning fizikaviy mohiyati va amaliy ahamiyati ko‘rib chiqilgan. Texnik va kommertsial yo‘qotishlar, ularning sabablari, tasnifi va kamaytirish yo‘llari batafsil tahlil qilingan. Maqola elektr energetika sohasidagi mutaxassislar, talabalar va tadqiqotchilar uchun mo‘ljallangan
YOSHLAR ONGIDA TARIXIY QADRIYATLARGA HURMATNI SHAKLLANTIRISHDA SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH
Ushbu tezis yoshlar ongida tarixiy qadriyatlarga hurmatni shakllantirish jarayonida sun’iy intellekt texnologiyalarini qo‘llashning ilmiy-nazariy va amaliy asoslarini tahlil qiladi. Tadqiqotda raqamli gumanitar yondashuv, kontent tahlili va pedagogik dizayn tamoyillari integratsiya qilinadi. Ilmiy yangilik sun’iy intellekt vositalari yordamida tarixiy manbalarni shaxsiylashtirilgan ta’lim ssenariylariga aylantirish mexanizmini asoslashdan iborat
KICHIK BIZNES VA TADBIRKORLIKNING O‘ZBEKISTON IQTISODIYOTIDAGI O’RNI: HOLATI, MUAMMOLARI VA ISTIQBOLLARI
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida kichik biznes va tadbirkorlik sohasining rivojlanish jarayonlari, mavjud imkoniyatlar hamda muammolar tahlil qilinadi. Shuningdek, davlat tomonidan tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash mexanizmlari, soliq imtiyozlari, kredit siyosati va investitsion muhitning shakllanishi ilmiy asosda yoritilgan. Muallif O‘zbekiston iqtisodiyotining raqamli transformatsiyasi sharoitida kichik biznesni rivojlantirishning istiqbolli yo‘nalishlarini ko‘rsatadi va xorijiy tajriba bilan solishtiradi
Mexanika laboratoriya ishlarining ta’limdagi o‘rni
Mexanika bo‘limi fizika fanining eng muhim qismlaridan biri bo‘lib, tabiatdagi harakat, kuch, modda va energiya o‘zaro ta’sirini o‘rganadi. Ta’lim jarayonida mexanika laboratoriya mashg‘ulotlari o‘quvchilarga nazariy bilimlarni amaliy faoliyat orqali mustahkamlash imkonini beradi. Laboratoriya ishlari mexanik hodisalarni kuzatish, o‘lchash, tahlil qilish va natijalarni ilmiy izohlash ko‘nikmalarini shakllantiradi. Oliy ta’lim muassasalarida fizika kursining laboratoriya mashg‘ulotlari talabalarning ilmiy-tadqiqot faoliyatiga tayyorlanishida katta ahamiyat kasb etadi. Mexanika bo‘limida bajariladigan laboratoriya ishlarining maqsadi — kuch, harakat, energiya, ish, impuls kabi asosiy tushunchalarni tajriba asosida o‘zlashtirishdir. Hozirgi kunda ta’lim jarayonida innovatsion ta’lim texnologiyalari, interfaol o‘qitish usullari va axborot – kommunikatsion texnologiyalarini o‘quv jarayonida qo‘llashga bo‘lgan e’tibor kundan-kunga kuchayib bormoqda. Ta’lim jarayonida nazariya bilan amaliyotning uzviy bog‘liqligi o‘quvchining bilimini chuqurlashtirish, uni hayotiy hodisalarni tahlil qila olishga o‘rgatishning eng muhim shartlaridan biridir. Ayniqsa, fizika fanida — xususan mexanika bo‘limida — laboratoriya ishlarining roli beqiyosdir. Chunki mexanik hodisalar, qonuniyatlar va kattaliklar haqidagi bilimni o‘zlashtirishda tajriba va kuzatishlar asosiy manba bo‘lib xizmat qiladi. Laboratoriya mashg‘ulotlari o‘quvchilarda fizik tafakkurni shakllantiradi, nazariy bilimlarni amaliy natijalar bilan bog‘laydi va o‘lchov, tahlil, xulosa chiqarish ko‘nikmalarini rivojlantiradi. Shu bois, mexanika laboratoriya ishlari zamonaviy ta’lim jarayonida fundamental o‘rin egallaydi
KO‘PAYTIRISH AMALINI O‘RGTISH (SI vositasida)
Maqolada bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchisining matematik muammolar yechimiga konstruktiv yo‘sinda yondashuvini kompetensiya darajasiga ko‘tarish maqsadida, har bir masalaning konstruktiv talqini tahlil qilindi. Asosan natural sonlar ko‘paytmasini aniqlash tushunchasi konstruktiv masala sifatida qaralib, yechimni izlash jarayoni ham konstruktiv usulda olib borildi
MATEMATIK KOMPETENTLIK TUSHUNCHASI (Sun’iy inttelekt misolida)
Maqolada “kompetenlik” va “kompetensiya” atamalarining o‘rgnilganlik darajasi tahlil qilinib, Yangi O‘zbekistonning barpo etilishida matematik kompetentlik tushunchasining ahamiyati yuqori ekanligi asoslab berilgan