ISSN 2181-4570 Open Access · Peer Reviewed
PDF

Keywords

substantiv frazeologik birlik
frazeologizm
otlashgan birlik
semantik yaxlitlik
struktur model

How to Cite

SUBSTANTIV FRAZEOLOGIK BIRLIKLARI: STRUKTUR-SEMANTIK VA FUNKSIONAL TAVSIF. (2026). Journal of Universal Science Research, 4(Maxsus son-3), 1673-1679. https://doi.org/10.66301/hjq52r44

Abstract

Maqolada substantiv frazeologik birliklarning o‘zbek tilidagi struktur-semantik xususiyatlari, grammatik vazifasi va nutqiy qo‘llanish imkoniyatlari tahlil qilinadi. Substantiv frazeologik birliklar frazeologik tizimning nomlovchi qatlamiga mansub bo‘lib, predmet, shaxs, holat, mavhum tushuncha yoki baholovchi obrazni otga xos vazifada ifodalaydi. Tadqiqotda bunday birliklarning “sifat + ot”, “ot + ot”, “qaratqich + egalik”, “ot + ko‘makchi/postpozitiv element” kabi modellar orqali shakllanishi, gapda ega, to‘ldiruvchi, kesim tarkibi va aniqlovchi vazifalarida kelishi ko‘rsatildi. Shuningdek, substantiv frazeologizmlarning semantik yaxlitlik, obrazlilik, baholovchanlik va milliy-madaniy konnotatsiya kabi belgilari izohlandi. Maqola natijalari frazeologiya, leksikologiya, tarjimashunoslik va o‘zbek tilini o‘qitish amaliyoti uchun ahamiyatlidir.

PDF

References

1. Rahmatullayev Sh. Frazeologik birliklarning asosiy ma’no turlari. - Toshkent: Fan, 1955. - 80 b.

2. Rahmatullayev Sh. O‘zbek tilining izohli frazeologik lug‘ati. - Toshkent: O‘qituvchi, 1978. - 408 b.

3. Rahmatullayev Sh. O‘zbek tilining frazeologik lug‘ati. - Toshkent, 1992. - 380 b.

4. Mamatov A.E. Hozirgi zamon o‘zbek adabiy tilida leksik va frazeologik norma muammolari. - Toshkent, 1991. - 210 b.

5. Yo‘ldoshev B. Frazeologik uslubiyat asoslari. - Samarqand: SamDU nashri, 1998. - 200 b.

6. Yo‘ldoshev B. O‘zbek frazeologiyasi va frazeografiyasining shakllanishi hamda taraqqiyoti. - Samarqand: SamDU nashri, 2007. - 108 b.

7. Yo‘ldoshev B., Pardaev Z. O‘zbek frazeologiyasidan materiallar. 4-qism. - Samarqand: So‘g‘diyon, 1997. - 90 b.

8. Hojiyev A. Tilshunoslik terminlarining izohli lug‘ati. - Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2002. - 168 b.

9. Jamolxonov H. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. - Toshkent: Talqin, 2005. - 272 b.

10. Ne’matov H., Rasulov R. O‘zbek tili sistem leksikologiyasi asoslari. - Toshkent: O‘qituvchi, 1995. - 128 b.

11. O‘zbek tilining izohli lug‘ati: 5 jildli. - Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2006–2008.

12. Sayfullayeva R., Mengliyev B., Boqiyeva G. va boshq. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. - Toshkent: Fan va texnologiya, 2009. - 416 b.

13. Vinogradov V.V. Основные понятия русской фразеологии как лингвистической дисциплины // Избранные труды. - Москва: Наука, 1977. - С. 118–139.

14. Шанский Н.М. Фразеология современного русского языка. - Москва: Высшая школа, 1985. - 160 с.

15. Кунин А.В. Курс фразеологии современного английского языка. - Москва: Высшая школа, 1996. - 381 с.

16. Телия В.Н. Русская фразеология: семантический, прагматический и лингвокультурологический аспекты. - Москва: Школа “Языки русской культуры”, 1996. - 288 с.

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

Indexed In · Partners

Trusted by Global Scientific Indexing Services

JUSR is indexed and recognized by leading international databases and research integrity organizations.