Iplarning tukdorlik ko‘rsatkichlarini yigirish tizimlari va usullariga bog‘liqligi (Journal of Science-Innovative Research in Uzbekistan, 2025)
Ushbu maqolada Farg‘ona viloyati Qo‘qon shahridagi “Indorama Kokand Tekstil” qo‘shma korxonasida halqali va pnevmomexanik usullarida, kompakt qayta tarash va oddiy karda kompakt tizimida yigirib olingan iplardan foydalanildi va ipning tukdorligini yigirish usullari va tizimlariga bog’liqligini o‘rganildi. Chiziqli zichligi 19,6 ( ) kompakt halqali karda tizimida va qayta tarash tizimida hamda 19,6 teks ( 30 OE) pnevmomexanik usulda yigirib olingan iplarni ishlab chiqarishda o‘rta tolali paxtaning 4-tip I nav Qoraqalpoq va Xorazm seleksiya navining “oliy” sinfidan foydalanildi. Pilta, pilik va ipni notekisligini hamda ipning tukdorligini USTER TESTER 6-S800, ipni uzulish kuchi, uzulishdagi uzayishi va uzulish vaqti USTER TENSORAPID 4, ipdagi buramlar soni USTER ZWEIGLE TWIST TESTER 5 asboblarida aniqlandi. Olingan natijalar Uster Statistik-2018 5% li me’yoriy ko‘rsatkichlari bilan solishtirilib, ipning tukdorligi yigirish usullari va tizimlariga bog’liqligini tadqiq etildi. Unga ko’ra iplarning tukdorlik darajasini yigirish tizimi va yigirish usuliga bog’liqligini ko’rganimizda eng past ko’rsatkich pnevmomexanik ipida bo’lsada, Uster Statistik 2018 5 % li ko’rsatkichlariga karda kompakt ipi eng yaqin ya’ni 1,36 % ga farq qilishi aniqlandi. Demak, kompakt yigiruv mashinalarida faqat qayta tarash tizimida emas, balki oddiy karda usulida ham ip yigirilsa olinadigan daromad yuqoriroq bo’ladi.