"XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TAʼLIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR" nomli respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi
Konferensiyaning barcha nashrlari fundamental fanlar, texnologiyalar, muhandislik va taʼlim sohasidagi ilmiy va texnologik yutuqlarni yoritib beruvchi ekspertlar tomonidan koʻrib chiqilgan original tadqiqot maqolalaridan iborat bo'lib XXI asrda innovatsion texnologiyalar, fan va ta'lim taraqqiyotidagi dolzarb muammolar va yechimlar haqida tadqiqot qilinadi. Konferensiyaga professor-oʻqituvchilar, doktorantlar, mustaqil izlanuvchilar, magistrantlar, iqtidorli talabalar, ta’lim muassasalari oʻqituvchi va tarbiyachilari hamda amaliyotchilar tezislar topshirishlari mumkin.
ABDURAUF FITRATNING ‘’MUHTASAR ISLOM TARIXI RISOLASI’’ ASARI HAQIDA
Ushbu maqolada Abdurauf Fitratning ‘’Muxtasar islom tarixi’’ asari va undagi asosiy mavzu va g’oyalar bilan tanishib chiqamiz.Asarda islomning kelib chiqishi , uning rivojlanish bosqichlari hamda jamiyatdagi ma’naviy-axloqiy qadriyatlar yoritilgan.Abdurauf Fitrat o’z asarlarida xalqni ilmga, taffakur etishga va ma’rifatga chaqiradi. Maqolada Fitratning diniy ,ma’rifiy va ijtimoiy qarashlari o’rganilib o’tilgan.
Abdurauf Fitrat , islom ,ma’rifat, tarix
YONBOSH VA ERKIN PASTKI OYOQ ARTERIYALARINING MORFOFUNKSIONAL HOLATIGA TASHQI OMILLARNING TA’SIRI
Ushbu maqolada yonbosh arteriyalari va erkin pastki oyoq arteriyalarining anatomik tuzilishi, funksional ahamiyati hamda tashqi omillar ta’sirida yuzaga keladigan morfofunksional o‘zgarishlar yoritilgan. Pastki oyoq arteriyalari inson organizmida yurish, yugurish, tik turish, mushaklarning qisqarishi va to‘qimalarni kislorod bilan ta’minlashda muhim o‘rin tutadi
yonbosh arteriyasi, pastki oyoq arteriyalari, endoteliy, qon aylanishi, tashqi omillar, ateroskleroz, tromboz, gipodinamiya, chekish, periferik arterial kasallik.
INSTAGRAM YOZISHMALARINING PSIXOLOGIK VA PEDAGOGIK TALQINI
Mazkur tezisda Instagram ijtimoiy tarmog‘idagi yozishmalar yoshlarning shaxsiy, psixologik va ijtimoiy-pedagogik rivojlanishiga ta’sir etuvchi muhim kommunikativ muhit sifatida talqin qilinadi. Bugungi raqamli jamiyatda o‘quvchi va talabalarning ijtimoiy tarmoqlardagi muloqoti faqat oddiy axborot almashinuvi emas, balki ularning o‘zini namoyon qilishi, tengdoshlari bilan munosabat o‘rnatishi, hissiy holatini ifodalashi va ijtimoiy identifikatsiyasini shakllantirish jarayoni bilan chambarchas bog‘liqdir. Instagram yozishmalari orqali yoshlar fikr bildiradi, munosabat bildiradi, tasdiq izlaydi, qo‘llab-quvvatlash oladi yoki aksincha, ruhiy bosim, taqqoslash, kamsitish, noto‘g‘ri axborot va virtual qaramlik kabi salbiy holatlarga duch kelishi mumkin. Shu sababli mazkur masala O‘zbekiston ta’lim tizimida raqamli madaniyat, axborot xavfsizligi, kommunikativ kompetensiya va tarbiyaviy profilaktika bilan uzviy bog‘liq holda o‘rganilishi zarur.
Instagram, yozishmalar, raqamli muloqot, psixologik ta’sir, pedagogik talqin, yoshlar tarbiyasi, kommunikativ kompetensiya, raqamli madaniyat, axborot xavfsizligi.
NEYROLEPTIKLAR VA LITIY TUZLARI ZAMONAVIY PSIXOFARMAKOLOGIYADA RUHIY KASALLIKLARNI DAVOLASHDA MUHIM O‘RINI
Neyroleptiklar va litiy tuzlari zamonaviy psixofarmakologiyada ruhiy kasalliklarni davolashda muhim o‘rin egallaydi. Neyroleptik preparatlar asosan shizofreniya, psixozlar va boshqa psixiatrik buzilishlarni davolashda qo‘llanilsa, litiy tuzlari bipolyar affektiv buzilishning profilaktikasi va davolashida samarali vosita hisoblanadi. Ushbu maqolada neyroleptiklarning tasnifi, farmakodinamikasi, farmakokinetikasi, ta’sir mexanizmlari, nojo‘ya ta’sirlari hamda litiy preparatlarining klinik ahamiyati tahlil qilindi. Tadqiqot davomida farmakologiya va psixiatriya bo‘yicha ishonchli ilmiy adabiyotlar ma’lumotlari o‘rganildi va taqqoslandi
neyroleptiklar, litiy karbonat, psixoz, shizofreniya, bipolyar affektiv buzilish, dopamin retseptorlari, psixofarmakologiya.
EKOLOGIK ATAMALARNI TILSHUNOSLIKDA O‘RGANISH: LEKSIK-SEMANTIK, TERMINOLOGIK VA DISKURSIV YONDASHUVLAR.
Ushbu maqolada ekologik atamalarni tilshunoslik nuqtayi nazaridan o‘rganish masalasi leksik-semantik, terminologik va diskursiv yondashuvlar asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotning dolzarbligi ekologik muammolar, iqlim o‘zgarishi, “yashil iqtisodiyot”, biologik xilma-xillik, chiqindilarni boshqarish va barqaror rivojlanish kabi tushunchalarning ilmiy, huquqiy, ommaviy axborot va ta’lim diskursida faol qo‘llanayotgani bilan belgilanadi. Ekolingvistika XX asrning ikkinchi yarmidan boshlab til va muhit munosabatlarini o‘rganadigan yo‘nalish sifatida shakllangan bo‘lib, hozirgi davrda ekologik terminologiya, ekologik diskurs, metaforalar, baholovchi birliklar va til siyosati masalalarini ham qamrab olmoqda. Tadqiqotda ekologik atamalarning o‘zbek tilidagi ifodalanishi, ularning xalqaro terminlar bilan munosabati, kalkalash, o‘zlashma, sinonimik variantlilik va normativ muvofiqlik masalalari tahlil qilindi. Maqola uchun BMT tizimidagi ekologik lug‘atlar, O‘zbekistonning “yashil iqtisodiyot” va iqlim siyosatiga oid rasmiy hujjatlari hamda ekologiya sohasida o‘zbek tilidagi atamalar lug‘atini shakllantirish zarurligi haqidagi rasmiy ma’lumotlar asos qilib olindi. Natijalar ekologik terminologiyada “iqlim o‘zgarishi”, “issiqxona gazlari”, “dekarbonizatsiya”, “biologik xilma-xillik”, “ekotizim”, “yashil iqtisodiyot”, “karbon izi”, “strategik ekologik baholash” kabi birliklar faol yadroni tashkil etishini ko‘rsatadi. Xulosa sifatida ekologik terminlarni yagona imlo, aniq semantik chegaralar va sohaviy izohli lug‘at asosida standartlashtirish zarurligi asoslanadi.
ekologik atamalar, ekolingvistika, terminologiya, ekologik diskurs, iqlim o‘zgarishi, yashil iqtisodiyot, o‘zbek tili, leksik-semantik tahlil
Abdurauf Fitrat , islom ,ma’rifat, tarix .
O‘ZBEK TILINI O‘QITISHDA ZAMONAVIY PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALARNING AHAMIYATI VA SAMARADORLIGI.
Mazkur maqolada o‘zbek tilini o‘qitish jarayonida zamonaviy pedagogik texnologiyalardan foydalanishning nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilinadi. Ta’lim tizimida innovatsion metodlarning joriy etilishi o‘quvchilarning til kompetensiyasini rivojlantirish, mustaqil fikrlash ko‘nikmalarini shakllantirish hamda dars samaradorligini oshirishga xizmat qilishi yoritilgan.
o‘zbek tili, til o‘qitish metodikasi, pedagogik texnologiyalar, interfaol metodlar, ta’lim sifati, kommunikativ kompetensiya, raqamli ta’lim, innovatsion yondashuv, o‘quv jarayoni, til ko‘nikmalari.
Mazkur maqolada MICE turizm (Meetings, Incentives, Conferences, Exhibitions) tushunchasi, uning iqtisodiy va ijtimoiy ahamiyati hamda O‘zbekistonda ushbu turizm yo‘nalishini rivojlantirish istiqbollari tahlil qilinadi. MICE turizm zamonaviy turizm industriyasining eng daromadli va tez rivojlanayotgan segmentlaridan biri bo‘lib, u ishbilarmonlik uchrashuvlari, xalqaro konferensiyalar, ko‘rgazmalar va rag‘batlantiruvchi sayohatlarni o‘z ichiga oladi.
MICE turizm, biznes turizm, konferensiya, ko‘rgazma, rag‘batlantiruvchi sayohat, O‘zbekiston turizmi, kongress, investitsiya, xalqaro tadbirlar, infratuzilma, iqtisodiy rivojlanish, xizmatlar sohasi.
PARAMETRLI CHIZIQLI TENGLAMALARNI AKADEMIK LITSEY O‘QUVCHILARIGA O‘QITISHNING SAMARALI METODLARI
Ushbu maqolada akademik litsey matematika darslarida parametrli chiziqli tenglamalarni o‘qitish metodikasini takomillashtirish masalalari ko‘rib chiqilgan. Parametrli chiziqli tenglamalarni yechish jarayonida o‘quvchilarning mantiqiy va analitik fikrlashini rivojlantirish, matematik modellashtirish ko‘nikmalarini shakllantirish hamda muammoli vaziyatlarni hal etish kompetensiyalarini oshirishga qaratilgan zamonaviy pedagogik yondashuvlar tahlil qilingan. Shuningdek, interfaol metodlar, STEAM yondashuvi va raqamli texnologiyalardan foydalanishning afzalliklari yoritilgan.
Parametrli chiziqli tenglama, parametr, chiziqli tenglama, matematik modellashtirish, analitik fikrlash, STEAM yondashuvi, interfaol metodlar, innovatsion ta’lim texnologiyalari, matematika ta’limi, kompetensiyaviy yondashuv.
O'ZBEKISTONDA QULAY INVESTITSIYA MUHITINI SHAKLLANTIRISH IMKONIYATLARI VA ISTIQBOLLARI
Mazkur maqolada O‘zbekistonda qulay investitsiya muhitini shakllantirishning institutsional, huquqiy, moliyaviy va hududiy omillari tahlil qilindi. Tadqiqotning asosiy g‘oyasi shundan iboratki, investitsiya muhiti faqat kapital oqimi hajmi yoki soliq imtiyozlari bilan baholanmaydi; u investor huquqlarining real himoyasi, davlat xizmatlari tezligi, infratuzilma sifati, kapital bozori chuqurligi, mahalliy biznes bilan kooperatsiya va siyosat barqarorligi orqali namoyon bo‘ladi. Maqolada 2025-yilda asosiy kapitalga investitsiyalar hajmining 591,1 trln so‘mga yetgani ijobiy dinamika sifatida baholandi, biroq investitsiya sifatini oshirish, xususiy kapitalni kengroq jalb qilish va hududlar kesimidagi nomutanosibliklarni kamaytirish dolzarb vazifa sifatida ko‘rsatildi
investitsiya muhiti, investor huquqlari, investitsion jozibadorlik, kapital bozori, hududiy rivojlanish, raqamli monitoring, xususiy sektor, barqaror investitsiya.
NOALKOGOLLI JIGAR GEPATOZINING SHAKLLANISHI VA RIVOJLANISHIDA SELEKTINLARNING ROLI
Noalkogolli yog‘li jigar kasalligi (NYJK) dunyo bo‘yicha eng keng tarqalgan surunkali jigar kasalliklaridan biri hisoblanadi. So‘nggi yillarda semizlik, metabolik sindrom, insulinrezistentlik va 2-tip qandli diabet bilan kasallanish ko‘rsatkichlarining ortishi natijasida ushbu kasallikning tarqalishi ham sezilarli darajada oshib bormoqda.
Mazkur maqolada STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics) ta’limi jarayonida inklyuziv yondashuvni joriy etishning nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilinadi. Alohida ta’lim ehtiyojlariga ega o‘quvchilarni STEM fanlariga jalb etish, ularning ijodiy va tanqidiy fikrlashini rivojlantirish hamda teng imkoniyat yaratish mexanizmlari yoritiladi.
STEM, inklyuziv ta’lim, differensial yondashuv, universal dizayn, alohida ta’lim ehtiyojlari, innovatsion pedagogika.
IBTIDOIY DINIY TASAVVURLARDA AYOL TIMSOLINING SHAKLLANISHI VA DINIY-IJTIMOIY MAVQEYI
Ushbu tezis ibtidoiy diniy tasavvurlarda ayol timsolining shakllanishini va uning qadimgi jamiyatlardagi diniy hamda ijtimoiy mavqeini oʻrganishga bagʻishlangan. Tadqiqotda animizm, totemizm, fetishizm va mifologiya kabi ibtidoiy eʻtiqod shakllarida ayol timsolining tutgan oʻrni tahlil qilingan. Qadimgi Misr, Mesopotamiya va Yunon sivilizatsiyalarining diniy tizimlarida ayol ilohalar — Isida, Ishtar, Demetra — ning koʻp qirrali funksiyalari qiyosiy usulda koʻrib chiqilgan.
ibtidoiy din, ayol timsoli, animizm, totemizm, matriarxat, ona ma’buda, Venera haykalchalari, Isida, gender tarixi, qadimgi sivilizatsiyalar.
Ushbu maqolada yonbosh arteriyalari va erkin pastki oyoq arteriyalarining anatomik tuzilishi, funksional ahamiyati hamda tashqi omillar ta’sirida yuzaga keladigan morfofunksional o‘zgarishlar yoritilgan. Pastki oyoq arteriyalari inson organizmida yurish, yugurish, tik turish, mushaklarning qisqarishi va to‘qimalarni kislorod bilan ta’minlashda muhim o‘rin tutadi.
ONA TILI O‘QITISH METODIKASI DARSLIGIDA OG‘ZAKI NUTQ O‘STIRISHDA NUTQIY MULOQOT QOIDALARI, TAMOYILLARI VA SHAKLLARINI RIVOJLANTIRISH.
Ushbu maqolada ona tili darslarida og‘zaki nutqni rivojlantirishning pedagogik va metodik asoslari yoritilgan. Nutqiy muloqot qoidalari, tamoyillari hamda shakllarining o‘quvchilar kommunikativ kompetensiyasini shakllantirishdagi o‘rni tahlil qilingan. Shuningdek, og‘zaki nutqni rivojlantirishda interfaol metodlar va zamonaviy pedagogik texnologiyalarning ahamiyati ochib berilgan.
og‘zaki nutq, nutqiy muloqot, kommunikativ kompetensiya, nutq madaniyati, dialogik nutq, monologik nutq, interfaol metodlar, ona tili metodikasi.
ФАКТОРЫ РИСКА АНОМАЛИЙ РОДОВОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ
В исследовании проведён анализ клинико-анамнестических факторов риска развития аномалий родовой деятельности. В работу были включены 110 беременных женщин, родоразрешённых путём операции кесарева сечения в сроках 37-41 недели беременности.
аномалии родовой деятельности, факторы риска, оперативное родоразрешение, кесарево сечение, перинатальные осложнения.
NERV TIZIMI BIOKIMYOSI: ZAMONAVIY ILMIY QARASHLAR VA KLINIK AHAMIYATI
Nerv tizimi biokimyosi zamonaviy tibbiyot va neyrofanlarning eng murakkab hamda tez rivojlanayotgan yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Ushbu maqolada markaziy va periferik nerv tizimining biokimyoviy asoslari, neyromediatorlar almashinuvi, neyronlar energetik metabolizmi, sinaptik uzatish mexanizmlari, oksidlovchi stress, mitoxondrial faoliyat va neyrodegenerativ kasalliklarning molekulyar mexanizmlari keng yoritilgan.
nerv tizimi, biokimyo, neyromediatorlar, sinaps, dopamin, serotonin, GABA, glutamat, neyrodegenerativ kasalliklar, oksidlovchi stress, mitoxondriya, neyroplastiklik.
AMIR TEMUR DAVIDA HUQUQIY TIZIM VA DAVLAT BOSHQARUVI TAMOYILLARI
Mazkur maqolada Amir Temur davrida shakllangan davlat boshqaruvi tizimi va huquqiy qarashlar chuqur tahlil qilinadi. Tadqiqotda Temur davlatining siyosiy-huquqiy asoslari, jamiyatni boshqarish mexanizmlari hamda adolat va qonun ustuvorligi tamoyillari yoritiladi. Shuningdek, maqolada Temur davlatchiligining ichki tuzilishi, mansabdorlar faoliyati ustidan nazorat tizimi, ijtimoiy tartibni saqlash mexanizmlari va boshqaruvda maslahat institutining o‘rni ilmiy asosda ochib beriladi. Tahlil jarayonida tarixiy manbalarga tayangan holda Temur siyosiy-huquqiy modeli zamonaviy huquqiy davlat konsepsiyasi bilan qiyoslanadi. Natijada, Amir Temur yaratgan boshqaruv tizimi o‘z davri uchun ilg‘or bo‘lib, bugungi huquqiy tafakkur rivojiga ham muhim ta’sir ko‘rsatganligi asoslanadi.
Amir Temur, huquqiy tizim, davlat boshqaruvi, adolat, qonun ustuvorligi, ijtimoiy tartib, siyosiy institutlar, Temuriylar davri
RAQAMLI DALILLARNI TO‘PLASHNING TERGOV TAKTIKASI: ZAMONAVIY MUAMMOLAR VA STRATEGIK YONDASHUVLAR
Ushbu maqolada kiberjinoyatchilikning rivojlanishi sharoitida raqamli dalillarni to‘plash, ularni mustahkamlash va baholashning protsessual hamda kriminalistik taktikasi tadqiq etiladi. Muallif an’anaviy tergov harakatlarini raqamli makonda qo‘llashning o‘ziga xos xususiyatlarini tahlil qilib, elektron ma’lumotlarning o‘zgaruvchanligi va yo‘qolib ketish xavfi yuqoriligini hisobga olgan holda, tergov taktikalarini optimallashtirish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqqan. Shuningdek, raqamli kriminalistika (digital forensics) vositalaridan qonuniy foydalanishning protsessual kafolatlari va xalqaro standartlari tahlil qilingan
raqamli dalil, tergov taktikasi, kiberjinoyat, raqamli kriminalistika, elektron ma’lumot tashuvchi, protsessual kafolat, ko‘zdan kechirish, ashyoviy dalil.
JIGARNING POSTNATAL TARAQQIYOTI, SEGMENTAR TUZILMASI, FUNKSIONAL YETILISHI VA TUG‘MA NUQSONLARI
Jigar inson organizmidagi eng yirik parenximatoz organlardan biri bo‘lib, moddalar almashinuvi, detoksikatsiya, oqsil sintezi, gemostaz va immunologik himoyada muhim o‘rin egallaydi. Ushbu maqolada jigarning postnatal taraqqiyoti, segmentar anatomik tuzilishi, funksional yetilish bosqichlari hamda tug‘ma nuqsonlarining zamonaviy klinik va morfologik xususiyatlari keng yoritilgan
jigar, postnatal taraqqiyot, segmentar tuzilma, gepatotsit, neonatal davr, funksional yetilish, tug‘ma nuqsonlar, biliyar atreziya, jigar fibrozlari, metabolik kasalliklar, gepatologiya.
“KIBERJINOYATCHILIKKA QARSHI KURASHDA ZAMONAVIY HUQUQIY MEXANIZMLAR: MILLIY VA XALQARO TAJRIBA TAHLILI
Mazkur maqolada globallashuv sharoitida kiberjinoyatchilikning transformatsiyasi va unga qarshi kurashishning zamonaviy huquqiy mexanizmlari tadqiq etiladi. Tadqiqot doirasida O‘zbekiston Respublikasining milliy qonunchiligi xalqaro standartlar, xususan, Budapesht konvensiyasi normalari bilan qiyosiy tahlil qilingan. Maqolada kiberfazo xavfsizligini ta’minlashdagi huquqiy bo‘shliqlar va ularni bartaraf etish istiqbollari ilmiy asoslab berilgan.
kiberjinoyatchilik, raqamli huquq, Budapesht konvensiyasi, kiberxavfsizlik, raqamli dalillar, yurisdiksiya, xalqaro hamkorlik.
KUZOV PARAMETRLARINI TAKOMILLASHTIRISH YO‘LI BILAN YENGIL AVTOMOBILLARNING AERODINAMIKASINI YAXSHILASH
Ushbu tezisda yengil avtomobillarning aerodinamik xususiyatlarini yaxshilashda kuzov parametrlarini takomillashtirishning ilmiy-amaliy ahamiyati yoritilgan. Avtomobil harakati jarayonida havo qarshiligi yoqilg‘i sarfi, harakat barqarorligi, tezlanish dinamikasi, dvigatel yuklanishi va ekologik ko‘rsatkichlarga bevosita ta’sir ko‘rsatadi.
avtomobil kuzovi, aerodinamika, havo qarshiligi, qarshilik koeffitsiyenti, yoqilg‘i tejamkorligi, kuzov parametrlari, energiya samaradorligi, harakat barqarorligi.
“KONSTITUTSIYAVIY QADRIYATLAR EVOLYUTSIYASI: GLOBALLASHUV SHAROITIDA MILLIY HUQUQIY IDENTITET MASALASI”
Ushbu maqola globallashuv jarayonlarining milliy konstitutsiyaviy tizimlarga ta’siri sharoitida konstitutsiyaviy qadriyatlar evolyutsiyasini tadqiq etadi. Muallif universal demokratik tamoyillar va milliy-madaniy meros o‘rtasidagi dialektik aloqani tahlil qilib, huquqiy identitetni saqlab qolish mexanizmlarini ko‘rib chiqadi. Tadqiqotda O‘zbekiston Respublikasining yangilangan Konstitutsiyasi misolida umuminsoniy qadriyatlarning milliy huquqiy zamin bilan integratsiyalashuvi ilmiy asoslab berilgan
Konstitutsiyaviy qadriyatlar, globallashuv, huquqiy identitet, suverenitet, konstitutsionalizm, inson huquqlari, huquqiy davlat, huquqiy madaniyat
Ushbu maqolada yuqori darajali tenglamalar, ularning turlari va yechish usullari haqida ma’lumot berilgan. Yuqori darajali tenglamalarni yechishda qo‘llaniladigan asosiy algebraik usullar, jumladan, ko‘paytuvchilarga ajratish, o‘rin almashtirish, guruhlash hamda ratsional ildizlarni aniqlash usullari yoritilgan. Shuningdek, mavzuga oid misollar orqali nazariy bilimlarning amaliy qo‘llanilishi ko‘rsatib berilgan
Semantic and Pragmatic Characteristics of Phraseological Units
This article examines the semantic and pragmatic characteristics of phraseological units as stable and culturally marked linguistic expressions. Phraseological units are not ordinary combinations of words; they represent fixed or semi-fixed language structures with figurative meaning, expressive force, and communicative value.
Copyright (c) 2026 "XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TAʼLIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR" nomli respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi
TIJORAT BANKLARIDA MIJOZLARGA YO‘NALTIRILGAN MARKETING STRATEGIYALARINI RIVOJLANTIRISH
Ushbu tezisda tijorat banklarida mijozlarga yo‘naltirilgan marketing strategiyalarini rivojlantirish masalalari tadqiq etilgan. Tadqiqot davomida zamonaviy bank marketingida mijoz ehtiyojlarini aniqlash, xizmatlarni shaxsiylashtirish hamda mijozlar bilan uzoq muddatli munosabatlarni shakllantirishning ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, customer-centric marketing yondashuvi, CRM tizimlari va mijoz segmentatsiyasining bank faoliyatidagi o‘rni tahlil qilingan. Tezisda tijorat banklarida individual xizmat ko‘rsatish, sodiqlik dasturlari va raqamli aloqa vositalaridan foydalanish orqali mijozlarni jalb qilish hamda ularning qoniqish darajasini oshirish masalalari ko‘rib chiqilgan. Shu bilan birga, mijoz ma’lumotlarini tahlil qilishdagi muammolar, xizmat sifati bilan bog‘liq kamchiliklar va CRM tizimlarini takomillashtirish zarurati asoslab berilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, mijozlarga yo‘naltirilgan marketing strategiyalarini samarali tashkil etish tijorat banklarining raqobatbardoshligini oshirish, mijozlar sodiqligini mustahkamlash hamda bank xizmatlari sifatini yaxshilashning muhim omili hisoblanadi
IQTISODIYOTDA MATRITSALAR: INPUT-OUTPUT MODELI VA PARETO SAMARADORLIGI
Mazkur maqolada iqtisodiy jarayonlarni modellashtirishda matritsalar nazariyasining o‘rni va ahamiyati tahlil qilingan. Xususan, Leontyevning input-output modeli yordamida tarmoqlararo iqtisodiy bog‘liqliklarni ifodalash imkoniyatlari hamda Pareto samaradorligi konsepsiyasining resurslardan optimal foydalanishdagi roli yoritilgan. Tadqiqot davomida iqtisodiy tizimlarda matritsali yondashuvning afzalliklari, tarmoqlararo balans hisob-kitoblari va iqtisodiy samaradorlikni baholash mexanizmlari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, iqtisodiy o‘sishni ta’minlashda input-output modellari va Pareto optimal yechimlarining amaliy ahamiyati ilmiy jihatdan asoslab berilgan.
IQTIDORLAR MASKANIDAGI QALB MUHANDISI: YOXUD PREZIDENT MAKTABIDA TARBIYA SANʼATI
Mazkur maqolada zamonaviy globallashuv davrida Prezident maktablari misolida intellektual yoshlar tarbiyasining oʻziga xos xususiyatlari, milliy oʻzlikni anglash va maʼnaviy immunitetni shakllantirishning innovatsion-pedagogik yechimlari badiiy va falsafiy mushohada ostiga olinadi
INGLIZ VA O‘ZBEK PAREMIOLOGIK BIRLIKLARIDA “ONA” OBRAZINING SEMANTIK QAMROVI
Mazkur maqolada ingliz va o‘zbek maqollarida “ona” konseptining semantik maydoni qiyosiy-lingvokulturologik nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Maqollarda ona obrazi xalq tafakkuri, milliy qadriyatlar, axloqiy qarashlar, oilaviy munosabatlar va tarbiyaviy tajribaning muhim ifodachisi sifatida namoyon bo‘ladi. O‘zbek paremiologiyasida “ona” konsepti, avvalo, mehr, fidoyilik, tarbiya, duogo‘ylik, hayot manbai, oila markazi va farzand taqdiriga mas’ullik kabi semantik belgilar orqali ochiladi. “Onaning ko‘ngli bolada, bolaning ko‘ngli dalada”, “Ona bilan bola – gul bilan lola”, “Ona – daraxt, bola – meva” kabi maqollar ona va farzand o‘rtasidagi ruhiy yaqinlik, tabiiy bog‘liqlik va tarbiyaviy munosabatni ifodalaydi. Ingliz maqollarida esa “mother” konsepti ko‘proq oilaviy o‘xshashlik, avlod davomiyligi, tarbiya ta’siri, mehr va ma’naviy tayanch semalari orqali namoyon bo‘ladi. “Like mother, like daughter”, “The hand that rocks the cradle rules the world”, “A mother’s love never grows old” kabi birliklar ona obrazining jamiyat, avlod va shaxs shakllanishidagi o‘rnini ko‘rsatadi. Tadqiqotda tavsifiy, qiyosiy, semantik va lingvokulturologik tahlil metodlaridan foydalanildi. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, har ikki tilda “ona” konsepti universal insoniy qadriyatlarni ifodalasa-da, uning milliy-madaniy talqinida ayrim farqlar mavjud. O‘zbek maqollarida ona obrazi ko‘proqmuqaddaslik, duogo‘ylik va oilaviy birdamlik bilan bog‘lansa, ingliz maqollarida tarbiya, ijtimoiy ta’sir va shaxsiy mustaqillik jihatlari kuchliroq ko‘zga tashlanadi. Shu bois “ona” konsepti ikki xalq paremiologik fondida ham markaziy lingvokulturologik birlik sifatida baholanadi.