SUYUQLIKLARNING QOVUSHQOQLIGINI STOKS USULIDA ANIQLASHNI O‘RGANISH ("XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TAʼLIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR" nomli respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi, 2026)
Suyuqliklarning qovushqoqligi — ularning ichki ishqalanish xossasini ifodalovchi muhim fizik kattalik bo‘lib, biologiya, tibbiyot, farmatsevtika, kimyo va texnikada katta ahamiyatga ega. Qovushqoqlik suyuqlik qatlamlarining bir-biriga nisbatan harakatlanishiga qarshilik ko‘rsatish darajasini bildiradi. Qon, limfa, plazma, siydik, sinovial suyuqlik, dorivor eritmalar va infuzion preparatlar kabi biologik hamda tibbiy suyuqliklarning oqish xususiyatlarini baholashda qovushqoqlik muhim ko‘rsatkich hisoblanadi.Stoks usuli suyuqliklarning qovushqoqligini aniqlashda oddiy, ko‘rgazmali va fizik mohiyati aniq bo‘lgan tajribaviy usullardan biridir. Bu usulda ma’lum radius va zichlikka ega bo‘lgan kichik sharcha tekshirilayotgan suyuqlik ichiga tashlanadi va uning suyuqlikdagi barqaror tushish tezligi aniqlanadi. Sharchaga og‘irlik kuchi, Arximed kuchi va suyuqlikning qarshilik kuchi ta’sir qiladi. Ushbu kuchlarning muvozanati asosida suyuqlikning dinamik qovushqoqlik koeffitsiyenti hisoblanadi.Maqolada Stoks qonunining fizik mazmuni, tajriba o‘tkazish tartibi, hisoblash formulalari, laboratoriya xavfsizligi, tibbiy-biologik ahamiyati va olingan natijalarni talqin qilish masalalari keng yoritildi.