BIOLOGIK SUYUQLIKLARNING QOVUSHQOQLIGI: BIOFIZIK MEXANIZMLAR VA KLINIK AHAMIYATI ("XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TAʼLIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR" nomli respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi, 2026)
Biologik suyuqliklarning qovushqoqligi (viskozitet) organizmda gemodinamika, mikrosirkulyatsiya va metabolik jarayonlarni boshqaruvchi muhim biofizik parametr hisoblanadi. Ushbu maqolaning maqsadi qon, plazma va sinovial suyuqliklarning reologik xususiyatlarini aniqlovchi omillarni hamda ularning klinik ahamiyatini chuqur tahlil qilishdan iborat. Adabiyotlar tahliliga asoslangan ushbu tadqiqotda gematokrit darajasi, eritrotsit deformabelligi, plazma oqsillari va harorat kabi omillar viskozitetni belgilovchi asosiy determinantlar sifatida ko‘rib chiqildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, qovushqoqlikning oshishi mikrosirkulyatsiya buzilishiga, to‘qima gipoksiyasiga va tromboz xavfining ortishiga olib keladi, aksincha uning pasayishi kislorod tashish samaradorligini kamaytiradi. Qonning no-Nyuton xususiyati va kesish tezligiga bog‘liq viskozitet o‘zgarishi klinik jihatdan muhim diagnostik ko‘rsatkich sifatida baholanadi. Ushbu tadqiqot biologik suyuqliklarning qovushqoqligi ko‘plab kasalliklar patogenezida markaziy rol o‘ynashini ko‘rsatadi.