O’ZBEK ROMANCHILIGINING YUZAGA KELISHI VA SHAKLLANISHI ("XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TAʼLIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR" nomli respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi, 2023)
Yangi  o’zbek  adabiyoti  shartli  ravshda  XIX asrning  oltmishinchi  yillaridan  boshlangan  “Milliy  uyg’onish davri” adabiyotidan  to  bugungi  kunimizgacha  bo’lgan  davrni  qamrab  oladi. Shartli deyishimizning  sababi  esa “Milliy  uyg’onish  davri”ni  yangi  o’zbek  adabiyotiga  kiritish  yoki  kiritmaslik  haqida  olimlarning  fikri  turlichadir  ba`zilar bu  davrni mumtoz  adabiyotni  davomi  deyishsa,  boshqa  guruh  olimlar  bu  davr  adabiyotini Milliy  uyg’onish  davrini   ikki  bosqichga   ajratishadi. Birinchi  bosqich XIX asrning  60-yillaridan  XX asrning  ilk  boshlarigacha   bo’lgan  davrni  o’z  ichiga  oluvchi Ma`rifatchilik  adabiyoti.  Bu  davrda  Avaz  O’tar,  Dilshodi  Barno,  Zavqiy,  Muqumiy  Komil  Xorazmiy  kabi  ijodkorlar  ijod  qildilar.  Ular mumtoz adabiyotdan  farqli  o’laroq  badiiy  adabiyotga ijtimoiy  vazifa  yukladilar, badiiy  adabiyot  endi  omma  fikrini  uyg’otishi,  to’gri  va  yangilishlarni  ko’rsata  bilishi   ham  zarur edi.