Keywords
kraxmal
pektin
selluloza,
biologik parchalanadigan plyonka,
How to Cite
Abstract
Plastik ifloslanish bugungi kunda global miqyosdagi eng dolzarb ekologik muammolardan biri hisoblanadi. Ayniqsa oziq-ovqat sanoatida keng qo‘llaniladigan sintetik polimerlar atrof-muhitda uzoq vaqt parchalanmay qolishi sababli chiqindilar to‘planishiga olib keladi. Shu bois, tabiiy, qayta tiklanuvchi va biologik parchalanadigan materiallarga asoslangan muqobil qadoqlash tizimlarini ishlab chiqish muhim ilmiy-amaliy yo‘nalish sifatida qaralmoqda. Ushbu sharh maqolada meva va sabzavot chiqindilaridan, jumladan banan po‘stlog‘i, sitrus mevalar po‘stlog‘i va kartoshka po‘stlog‘idan kraxmal, pektin va selluloza kabi biopolimerlarni ajratib olish hamda ulardan biologik parchalanadigan oziq-ovqat qadoqlash plyonkalarini tayyorlash jarayonlari tahlil qilinadi. Tayyorlangan plyonkalar mexanik mustahkamlik, suv bug‘i o‘tkazuvchanligi va biodegradatsiya xususiyatlari asosida baholanadi. Natijalar ushbu materiallarning sintetik plastmassalarga ekologik muqobil bo‘lish imkoniyatini ko‘rsatadi hamda chiqindilarni qayta ishlash orqali qiymat yaratishga asoslangan aylana iqtisodiyot tamoyillarini qo‘llab-quvvatlaydi
References
1. Ahmad BA, Ayub A, Wani AK (2025) Bioaktiv birikmalarni faol oziq-ovqat qadoqlash (ACP)da qo‘llash: sog‘liq va xavfsizlik masalalari. In: Islam S, Shahid M (eds) Yashil materiallar asosidagi faol oziq-ovqat qadoqlash. Springer Nature, Singapur, 335–357-betlar.
2. Bagri F, Pircheraghi G, Imani M va boshq. (2025) Meyva urug‘i mukilaji/alginat asosidagi faol qadoqlash plyonkasi: biosilika nanopartikullari va eman ekstrakti bilan boyitilgan, go‘shtning saqlanish muddatini uzaytirish uchun. Food Packaging and Shelf Life, 48:101466.
3. Ahmed H, Noyon MAR, Uddin ME va boshq. (2025) Xitozan asosidagi antimikrob plyonkalarni ishlab chiqish va tavsiflash: plastik qadoqlashga barqaror muqobil. Clean Chemical Engineering, 11:100157. https://doi.org/10.1016/j.clce.2025.100157
4. Kaur G, Sharma A, Sharma V (2025) Polietilen paketlarni tezkor va buzilmasdan tahlil qilish uchun FTIR-kemometrik usul: biologik parchalanadigan va parchalanmaydigan materiallarni farqlash. Next Research, 2:100111. https://doi.org/10.1016/j.nexres.2024.100111
5. Chen G, Li J, Sun Y va boshq. (2024) An’anaviy plastmassalarni biologik parchalanadigan plastmassalar bilan almashtirish: uglerod chiqindilariga ta’siri. Engineering, 32:152–162. https://doi.org/10.1016/j.eng.2023.10.002
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
